FUNDAMENTALNE WARTOŚCI SPOŁECZNOŚCI AKADEMICKIEJ
AKADEMII EKONOMICZNEJ IM. K. ADAMIECKIEGO KATOWICACH
PREAMBUŁA:
Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach jest wspólnotą akademicką, którą konstytuują zbieżne dla niej wartości. Należy je pojmować jako to wszystko co dla tej wspólnoty jest ważne, cenne i co łączy ją w całość. Wartości te przekładają się i współtworzą nie tylko życie zespołowe Uczelni, ale także winny mieć zasadniczy wpływ na postępowanie wszystkich osób tworzących wspólnotę akademicką, a więc studentów, doktorantów, pracowników naukowo – dydaktycznych i administracyjnych. Wartości te winny być obecne w postawach, zachowaniach członków wspólnoty akademickiej, w ich wzajemnych relacjach na uczelni, jaki wobec wszystkich, którzy wchodzą w przestrzeń naszej społeczności akademickiej. Wartości i wynikające z tego postawy zostały opisane w poniższym kodeksie etycznym, którego przestrzeganie obliguje wszystkich członków wspólnoty akademickiej Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. Przyjmując i realizując wskazane wartości każdy członek społeczności Uniwersytetu poprzez aktualizację standardów etycznych, przyczynia się do budowania ładu moralnego i społecznego na naszej uczelni. Realizując zaś wspólne dobro przyczynia się zarazem do budowy odpowiedniego jej wizerunku.
Część I
KONSTYTUTYWNE WARTOŚCI SPOŁECZNOSCI UNIWERSYTETU EKONOMICZNEJGO
OSOBA: jest podstawowym fundamentem wszelkich wartości i zasad. Objawia się jako rzeczywistość niepowtarzalna i nieredukowalna do żadnych stanów czy procesów cząstkowych. Z tego też względu człowiek jako osoba winien być postrzegany w sposób integralny tj. całościowy. Jest fundamentalnym podmiotem w świecie przedmiotów. Dlatego człowiek jako osoba staje się punktem odniesienia wszelkiego działania i postaw, które w nim znajdują swe uzasadnienie. Osoba to moralna podstawa wszelkiego działania. Dlatego to na niej i względem niej centralizują się wszelkie dążenia we wspólnocie Uniwersytetu Ekonomicznego.
GODNOŚĆ: jest najbardziej charakterystyczną cechą objawiającą osobę. To właśnie dzięki własnej, wrodzonej i niezbywalnej godności człowiek jako osoba jest wartością nadrzędną, względem której winne być odnoszone wszelkie zjawiska społeczne, gospodarcze, polityczne, kulturowe, czy cywilizacyjne. Stąd jedynym sposobem odniesienia się do człowieka jest bezwarunkowa afirmacja godności każdej osoby. Stanowi ona także o równości osób względem siebie. Objawia się to we wszystkich relacjach interpersonalnych zarówno w wewnętrznych jak i zewnętrznych kontaktach w środowisku Uniwersytetu Ekonomicznego.
PRAWDA: stanowi zarazem wartość samą w sobie, jak i wartość leżącą u podstaw wszelkich aktów poznawczych. Służba prawdzie jest podstawowym obowiązkiem każdego człowieka, a zatem i pracownika Uniwersytetu Ekonomicznego, w szczególności zaś naukowca czy nauczyciela akademickiego – wychowawcy. W istotnej mierze do poszukiwania i odkrywania prawdy zobligowany jest także w indywidualny sposób każdy student. Stosunek do prawdy staje się przez to jedyną adekwatną miarą wszystkich dociekań badawczych, prac i przedsięwzięć naukowych na Uniwersytecie Ekonomicznym, oraz procesów edukacyjnych, a także innych działań pracowniczych. Prawda stanowi ostatecznie fundament wszelkich podejmowanych przedsięwzięć człowieka. Obrona prawdy jest w związku z tym obroną własnego człowieczeństwa, przed próbą uzależnienia się od różnego rodzaju ambicji, mód, sukcesów czy też władzy bądź różnego rodzaju sił nacisku.
WOLNOŚĆ: ta konstytutywna cecha ludzkiej egzystencji jest niezmiernie istotna we wszelkiego rodzaju działaniach człowieka z zwłaszcza we wszelkich pracach naukowo – dydaktycznych. Podmiotowa wolność uczonego jest niezbędna w celu postępowania według swego rozumu, doświadczenia i sumienia, a także uniezależnienia się od wszelakich czynników zewnętrznych mogących wywierać wpływ tak na zasadność jak i efektywność prowadzonej pracy – a więc także na próby manipulowania prawdą. Bez wolności nie sposób należycie nauczać i wychowywać kolejne pokolenia studentów. Wolność stanowi obszar kształtowania swej tożsamości przez całą społeczność Uniwersytetu Ekonomicznego, jednocześnie jest także dla niej zadaniem realizowanym wyłącznie w perspektywie odpowiedzialności za nią. Wartość ta jest ponadto szansą dla całej nauki, która tylko w przestrzeni swobody badań, dyskusji i poglądów przynosi korzystne dla człowieka rezultaty.
WSPÓLNOTA: nie można zapominać, iż od początku kategoria ta leżała u podstaw każdego środowiska akademickiego. Wynikała ona nie tylko z autonomii tej zbiorowości, ale także ze świadomości dążenia do wspólnego celu jakim jest próba poznawczej obiektywizacji prawdy o rzeczywistości otaczającej człowieka, oraz jego samego. Wspólnota zatem winna objawiać się w należytych, przepojonych wzajemnym szacunkiem, relacjach zarówno pomiędzy wszystkimi współpracownikami, jak i studentami, środowiska Uniwersytetu Ekonomicznego. Wpływa ona także w istotny sposób na właściwą relację pomiędzy studentem a mistrzem na Uniwersytecie Ekonomicznym. Opiera się ona przede wszystkim na uczciwości postaw studenta, poważaniu i poszanowaniu swego mistrza, on zaś sam winien dawać dobry przykład zarówno w życiu osobistym i naukowym, oraz być otwartym i życzliwym na problemy studentów.
PRACOWITOŚĆ: w sposób naturalny wpisana jest w egzystencję człowieka. Wyraża się w typowo ludzkiej aktywności działania. Objawia się w trudzie, oraz w radości z efektów związanych z owym działaniem. W środowisku Uniwersytetu Ekonomicznego cecha ta uwidacznia się osobistym zaangażowaniem, a także głęboką odpowiedzialnością za treści tworzonej nauki jak i sposoby jej dalszego przekazywania. Chociaż w bezpośrednim efekcie korzyści z takiego postępowania osiąga jego twórca, to jednak należy pamiętać, że w dalszej perspektywie postawa taka sprzyja pożytkowi i rozwojowi szerokiej grupy osób współuczestniczących w owocach realizowanej pracy na Uniwersytecie Ekonomicznym.
RZETELNOŚĆ I UCZCIWOŚĆ: obydwie cechy winne objawiać się w złożonej pracy naukowo – dydaktycznej wszystkich reprezentantów środowiska Uniwersytetu Ekonomicznego. Kierowanie się tymi wartościami sprawia, iż praca jak i jej efekty będą naznaczone solidnością i wiarygodnością działań. Ponadto będą one wynikały i koncentrowały się zarazem na poszukiwaniu prawdy, a poprzez to nauka będzie tworzona na fundamentalnych zasadach moralności i logiki.
ETOS PRACY: wiąże się nie tylko z sumiennym realizowaniem swych obowiązków, ale także z należytym kształtowaniem relacji pracowniczych na Uniwersytecie Ekonomicznym. Szczególną rolę odgrywają tu moralne przymioty działania zwane cnotami, które są nabytymi w sposób trwały zdolnościami do realizacji konkretnego dobra moralnego. Wśród nich doniosłą rolę odgrywają: roztropność w podejmowaniu decyzji co do realizacji różnego rodzaju zadań; sprawiedliwość w oddaniu każdemu tego, co mu się słusznie należy – zwłaszcza w relacjach wspólnotowych; cierpliwość i nadzieja w oczekiwaniu na pozytywne przemiany w dokonywanym procesie wychowawczym, ale także w oczekiwaniu na owoce realizowanej pracy zawodowej; wyrozumiałość w wysiłku zrozumienia, oraz indywidualnej oceny postępowania innych osób; zrozumiałość w umiejętnym i jasnym wyrażaniu swego stanowiska; oraz szacunek wyrażający się w we wszelkich relacjach międzyosobowych, a zwłaszcza w poważaniu osób posiadających autorytet.
ODPOWIEDZIALNOŚĆ SPOŁECZNA: objawia się namysłem i podjęciem takiej postawy działania, w której zostają wzięte pod uwagę nie tylko własne interesy, ale także działania i dobra pozostałych osób, czy wspólnot społecznych. Działania takie wiążą się między innymi z postawą zdrowej konkurencji, pomnażaniu wspólnego dobra, oraz współdziałaniu w realizacji tychże postaw.
PATRIOTYZM: winien wyrażać się w kształtowaniu wierności ojczyźnie a także dziedzictwu i tożsamości narodowej. Ogromną rolę odgrywa w tym wypadku kultura narodowa, której poznawanie i kreowanie w pozytywny sposób przyczynie się do kształtowania bogactwa osobowego każdego Polaka. Patriotyzm ma także wymiar lokalny – szczególnie podkreślany na Uniwersytecie Ekonomicznym – związany z umiłowaniem tzw. „małej ojczyzny” (ojcowizny), którą się czci i służy się jej swą pracą dla pomnażania wspólnego dobra.
