Prof. zw. dr hab. Henryk Sroka

(1939 - 2015)

„Non omnis moriar"

Horacy

 

Prof. zw. dr hab. Henryk Sroka był zawsze uśmiechnięty, życzliwy, optymistycznie patrzył na życie, był oddany pracy naukowej i dydaktycznej, a przy tym nieprzerwanie motywował innych do pracy i samorozwoju. Zostanie zapamiętany jako wieloletni szef, przyjaciel, wykładowca, promotor, recenzent i opiekun prac naukowych, doktorskich i habilitacyjnych, autor i redaktor monografii i prac badawczych. A prywatnie – organizator i społecznik, działacz w wielu stowarzyszeniach, krytyczny obserwator życia publicznego i gospodarczego w kraju i na świecie, a także sportowiec i kibic, koneser kultury i sztuki, podróżnik wrażliwy na piękno otaczającego świata, pasjonat fotografii i motoryzacji, zafascynowany nowoczesnymi technologiami informatycznymi.

 

Z życia Profesora ...

W 1963 roku, uzyskał tytuł magistra na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego. W tym samym roku podjął pracę we Wrocławskich Zakładach Elektronicznych „ELWRO” na stanowisku kierownika działu programowania, zajmującego się tworzeniem oprogramowania komputerów ODRA i systemu programów do metody PERT. W latach 1965-1968 pełnił funkcję głównego specjalisty ds. projektowania i programowania Systemów Informatycznych Zarządzania (SIZ) w Zakładach Elektronicznej Techniki Obliczeniowej ZETO w Katowicach. W latach 1968-1970 pracował jako kierownik działu ETO w Zjednoczeniu Górniczo-Hutniczym Metali Nieżelaznych – Centrala Handlowa Metali Nieżelaznych w Katowicach (CHMN Katowice). Następnie w latach 1970-1975 w Biurze Projektów Metali Nieżelaznych „BIPROMET” w Katowicach sprawował funkcję głównego projektanta zintegrowanych SIZ. W latach 1975-1984 był kierownikiem Zespołu Badania Procesów Decyzyjnych i zastępcą dyrektora Zakładu Nauk Zarządzania Polskiej Akademii Nauk.

W latach 1965–1984 Profesor wraz z zespołem opracował i wdrożył około 100 projektów oprogramowania systemów, ekspertyz systemów informatycznych zarządzania w różnych dziedzinach gospodarki, głównie w przemyśle, dystrybucji i biurach projektowych.

Doświadczenia wyniesione z pracy zawodowej, w tym bogata praktyka projektanta i programisty, pozwoliły mu znakomicie zweryfikować podstawy nowej wówczas dziedziny nauk, jaką jest informatyka i zainspirowały go do pracy naukowo-badawczej na wyższych uczelniach.

W 1984 roku Profesor został kierownikiem Zakładu Informatyki, obecnie Katedry Informatyki, Akademii Ekonomicznej w Katowicach. Stopniowo coraz bardziej doceniany, zyskiwał możliwości pracy naukowo-dydaktycznej także na innych uczelniach, takich jak Politechnika Częstochowska, Wyższa Szkoła Informatyk i Zarządzania w Bielsku-Białej, Górnośląska Wyższa Szkoła Handlowa w Katowicach, Wydział Organizacji i Zarządzania Politechniki Śląskiej w Katowicach, Śląska Wyższa Szkoła Zarządzania w Katowicach.

Jednak to Akademię Ekonomiczną im. Karola Adamieckiego, obecnie Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, Profesor traktował jako swoją Alma Mater. Tutaj uzyskiwał kolejne stopnie i tytuły naukowe: w 1979 roku stopień naukowy doktora nauk ekonomicznych w zakresie zarządzania i informatyki na podstawie rozprawy doktorskiej nt. „Czynniki determinujące efektywne projektowanie i wdrażanie systemów informatycznych zarządzania”, a w 1987 roku na podstawie rozprawy habilitacyjnej nt. „Systemy wspomagania decyzji kierowniczych” i pomyślnym przebiegu kolokwium habilitacyjnego – stopień doktora habilitowanego. Z kolei w 1990 roku otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego. W 1995 roku objął stanowisko profesora tytularnego, a w 1999 roku otrzymał z rąk Prezydenta Lecha Wałęsy tytuł profesora zwyczajnego.

W kręgu zainteresowań naukowo-badawczych Profesora znajdowało się wiele problemów. Do najważniejszych z nich należały:

  • komputerowe wspomaganie decyzji w organizacji (metodologie budowy i wdrażania SIZ, systemów wspomagania decyzji – SWD, systemów ekspertowych – SE, zintegrowanych systemów informatycznych kierowania produkcją – ZSIKP, systemów wspomagania organizacji – SWO), 
  • transformacja organizacji klasycznej do e-biznesu,
  • wzajemne oddziaływanie technologii informatycznej i systemów zarządzania zmierzające w kierunku głębokiego przeprojektowania (business reengineering) współczesnej organizacji,   
  • planowanie strategii rozwoju SI w organizacji i zarządzanie informatyką.

Profesor pogłębiał swoją wiedzę z zakresu technologii informatycznych uczestnicząc w licznych międzynarodowych i krajowych konferencjach naukowo-badawczych i stażach międzynarodowych. W latach 1973-1975 odbył studia doktoranckie w Osaka University w Japonii. W trakcie tych studiów miał możliwość nauczyć się języka japońskiego oraz poznać historię, kulturę i gospodarkę Japonii. Kontakty i spotkania z przedstawicielami wielkich korporacji i wizyty w przedsiębiorstwach, takich jak Kawasaki Steel Corp., Matsushita Electric Industrial Co., Tokyo Stock, Sony, Nikkon Camera itp., pozwoliły mu poznać metodologie budowy i wdrażania wielkich systemów informatycznych. W okresie 1982-1983 Profesor odbył staż naukowy w Tohoku University, w trakcie którego miał sposobność poznania procesów podejmowania i systemów zarządzania gospodarczego w kluczowych  korporacjach japońskich, takich jak Fuji Bank, Honda, Mazda Co., Matsushita Electric Industrial Co. Z kolei w 1994 roku Henryk Sroka został zaproszony do Japonii jako visiting professor na uniwersytety Hokkaido, Keio oraz do NIME (National Institute for Multimedia Education) w Tokyo.

Profesor odbył także staże naukowe w uniwersytetach i ośrodkach badawczych w USA, Niemczech, Holandii, Belgii, Austrii, Danii, Szwajcarii, Szwecji, Australii, Rosji, na Ukrainie, w Czechach, na Węgrzech i na Słowacji, w Irlandii, we Włoszech, w Wielkiej Brytanii i we Francji. Był także gościem m.in. Uniwersytetu Łomonosowa w Moskwie (1963 r.),  Zakładów Budowy Komputerów „Ordzinikidze” i Uniwersytetu w Mińsku (1966 r.), Estońskiej Akademii w Tallinie (1967 r.), przedsiębiorstwa Univac Corp. w Czechosłowacji (1972 r.) i na Węgrzech (1970 r.), Akademii Nauk w Moskwie (1980 r.), Uniwersytetu Technicznego w Budapeszcie (1981 r.), Cambridge University w Anglii (1987 r.), Erasmus University w Rotterdamie (1987 r.), Groningen University w Holandii (1991 r.), Kijowskiego Instytutu Gospodarki Narodowej (1991 r.), Management School of Erasmus University (1991 r.), Humbold University w Berlinie (1992 r.), University of Economics we Wiedniu (1992), Copenhagen Business School (1992 r.), University of Economics w Pradze (1993 r.), Delf University w Holandii (1993 r.), Maribor University w Słowenii (1998 r.), Cork University w Irlandii (2002 r.), Monash University w Australii (2004 r.), London School of  Economics (2006 r.) oraz Toulouse University (2008 r.).

Profesor Henryk Sroka był i pozostanie cenionym autorytetem w nauce w Polsce, jako twórca szkoły komputerowego wspomagania decyzji oraz założyciel i organizator corocznej (od 1985 roku) konferencji naukowej „Systemy Wspomagania Decyzji, a od 1988 roku „Systemy Wspomagania Organizacji – SWO”, jak również w skali międzynarodowej w obszarze Decision Support Systems (DSS). Był m.in. członkiem wybieralnym International Federation for Information Processing (IFIP) Group 8.3 DSS oraz członkiem stałego Komitetu Sterującego – Information Society for Decision Support Systems (ISDSS). W dowód uznania powierzono mu organizację jednej z dwóch najważniejszych światowych konferencji w obszarze DSS przez IS DSS. Rezultatem konferencji „Decission Support Systems in the Uncertainty of the Internet Age”, która odbyła się w Polsce w 2003 roku, jest opublikowana w języku angielskim książka, która została bardzo wysoko oceniona m.in. w prasie specjalistycznej w USA (opiniodawcy prof. D. Power i prof. T. Bui) oraz w Australii (prof. F. Burstein).

 

Prace badawcze, empiryczne i wdrożeniowe Profesora, publikowane w kraju i za granicą, wniosły istotny wkład do kreowania nowej wiedzy i praktyki w zakresie komputerowego wspomagania decyzji menedżerskich oraz umożliwiły sformułowanie modeli zarysu metodologii budowy i wdrażania multimedialnych systemów wspomagania decyzji, systemów wspomagania decyzji i systemów ekspertowych w zarządzaniu, finansach, bankowości, ubezpieczenia, marketingu i produkcji, systemów wspomagania decyzji i systemów ekspertowych w erze Internetu i wirtualnej gospodarki oraz gier strategicznych w internecie.

Profesor kierował wieloma dużymi przedsięwzięciami badawczymi i uczestniczył w licznych projektach badawczych, wśród których warto wymienić m.in. Granty KBN („Informatyczne systemy doradcze jako narzędzie modelowania procesów decyzyjnych w strategicznym zarządzaniu organizacją gospodarczą” (2005-2007), „Systemy agentowe w badaniach ekonomicznych”(2005-2007), „Inteligentna komputerowa gra strategiczna w internecie” (1997-2000), „Badania możliwości wykorzystywania metod i technik multimedialnych w procesach podejmowania decyzji – Model współczesnego stanowiska decyzyjnego” (1995-1997), „Informatyczne wspomaganie decyzji organizacyjnych w warunkach gospodarki rynkowej” (1991-1994)), Projekt Międzynarodowy TRICTSME w ramach Programu Leonarda da Vinci, nt. „Web-Based Tranning System for Small and Medium Enterprises” (1999-2001), Projekt JEP – „Information Management Center and Maintenence Management”(z Limburgs University, Regionalną Izbą Gospodarczą w Katowicach i AE we Wrocławiu, 1995-1997), Projekt “Wybrane problem informatyki – Systemy Wspomagania Decyzji”, RPBR-2, Resortowy Program Badawczo-Rozwojowy” (1986-1990), Projekt „Zastosowanie badań systemowych w gospodarce narodowe – CPBR-0215 (IBS Warszawa) Komputerowe wspomaganie procesów decyzyjnych w organizacji” (1980-1985), Projekt „Rozwój metod analizy systemowej i ich zastosowań w gospodarce narodowej, Problem Międzyresortowy MR I.30 (IBS Warszawa), Badanie możliwości budowy i wdrażania SIZ i SIK w organizacji” (1975-1980).

W dorobku naukowym Profesora znajduje się autorstwo i współautorstwo 370 publikacji, obejmujących monografie naukowe, artykuły i referaty naukowe, projekty badawcze itp. O znaczącym wkładzie Profesora w rozwój polskiej nauki w dziedzinie informatyki i zarządzania, świadczy także liczba wypromowanych profesorów i doktorów oraz magistrów, inżynierów i licencjatów, pełniących obecnie ważne funkcje i zajmujących wysokie stanowiska w nauce i gospodarce.

Profesor Henryk Sroka był mocno zaangażowany w działalność towarzystw naukowych, głównie Naukowego Towarzystwa Informatyki Ekonomicznej (NTIE), pełniąc w nim w latach 2003-2007 funkcję wiceprezesa, a następnie w latach 2007-2011 funkcję prezesa, Towarzystwa Naukowego Organizacji i Kierownictwa (TNOiK) i Polskiego Towarzystwa Zarządzania Produkcją (PTZP). Był także ekspertem Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej (CKK) i w Komitecie Badań Naukowym (KBN) w Warszawie, członkiem Rad Wydziałów: Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, Politechniki Śląskiej, Politechniki Częstochowskiej, GWSH w Katowicach, ŚWSZ w Katowicach oraz członkiem Rady Naukowej Zakładu Nauk Zarządzania PAN i Rady Naukowej Instytutu Przedsiębiorczości PAN.

Za swoje osiągnięcia naukowe, dydaktyczne oraz kształcenie kadr naukowych Profesor został odznaczony m.in. Srebrnym (1997 r.) i Złotym (2001 r.) Krzyżem Zasługi, Krzyżem Kawalerskim Odrodzenia Polski (2009 r.) oraz otrzymał Nagrodę Ministra Edukacji Narodowej i Sportu (2000 r.) i kilkunastokrotnie Nagrodę Rektora I i II stopnia (1984-2014).

Prof. zw. dr hab. Henryk Sroka zmarł 3 lutego 2015 roku w Katowicach. Został pochowany 6 lutego 2015 roku na Cmentarzu Komunalnym w Katowicach przy ul. Murckowskiej.

 

"Czas jest najlepszym lekarstwem na smutek a wspomnień nikt nam nie odbierze,

zawsze będą z nami”