Informacja wstępna

Katedra Projektowania i Analizy Komunikacji jest jednostką organizacyjną Instytutu Zarządzania Wiedzą i Komunikacją funkcjonującą na Wydziale Informatyki i Komunikacji (WIiK) Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. Katedra została utworzoną decyzją JM Rektora UE i rozpoczęła działalność 1 listopada 2017 r. Misją zespołu kierowanego przez prof. dr. hab. Jerzego Gołuchowskiego jest prowadzenie badań nad komunikacją (w szczególności elektroniczną) oraz kształcenie projektantów, analityków komunikacji, media researchers, infobrokerów, jak również twórców narracji efektywnie wykorzystywanych w reklamie i biznesie (zob. marketing narracyjny, digital storytelling).

Przesłanką do powołania Katedry na Wydziale Informatyki i Komunikacji był rozwój badań nad komunikacją CMC (computer mediated communication) oraz postępująca systematycznie specjalizacja tych badań prowadzonych na Wydziale w dwóch Katedrach: Katedrze Dziennikarstwa Ekonomicznego i Nowych Mediów (DEiNM) oraz Katedrze Inżynierii Wiedzy (KIW).  Nowy zespół badawczy stworzyli pracownicy WIiK zajmujący się podobnymi zagadnieniami naukowymi z dwóch licznych i niejednorodnych badawczo Katedr: DEiNM oraz KIW.

Zainteresowanie biznesu zagadnieniami tworzenia i analizy komunikacji, zwłaszcza za pośrednictwem technologii społecznościowych, stanowiły także istotną merytoryczną, dydaktyczną oraz organizacyjną  przesłankę utworzenia samodzielnej grupy badawczej, która zintensyfikowałaby i zintegrowała badania nad problematyką komunikowania w organizacji.   

Katedra jest również odpowiedzą na wzrastające zapotrzebowanie dotyczące interdyscyplinarnych badań naukowych i interdyscyplinarnego kształcenia studentów.

Komunikacja jako przedmiot badań

Przedmiot badań Katedry, projektowanie i analiza komunikacji, jest wspólnym obszarem badawczym wielu dyscyplin naukowych: nauk o zarządzaniu, nauk o mediach, nauk o poznaniu i komunikacji społecznej, informatyki i językoznawstwa, częściowo również socjologii i psychologii. Różnie rozumiana i definiowana komunikacja, stanowi pole wzmożonego zainteresowania badawczego wielu światowych ośrodków badawczych. Obecnie, gdy komunikacja zyskuje coraz większy stopień złożoności zachodzi potrzeba autonomii metodologicznej oraz interdyscyplinarnego badania tej problematyki. Dotyczy to zwłaszcza komunikacji mającej miejsce w organizacjach, między organizacjami oraz organizacji z resztą społeczności (interesariuszami). Często taki rodzaj komunikacji określa się terminem komunikacji korporacyjnej (corporate communication).

Wielowymiarowy, interdyscyplinarny charakter badań nad komunikacją znajduje odzwierciedlenie w szerokim zakresie podejmowanych zagadnień teoretycznych i praktycznych. Badania nad zarządzaniem wiedzą oraz nad zarządzaniem kapitałem intelektualnym i innymi składnikami niematerialnych aktywów organizacji [wartości niematerialnych] wskazały na potencjał sukcesu, jaki tkwi wewnątrz organizacji – w jej sprawnym komunikowaniu się, zwłaszcza w środowisku cyfrowym.

Istnieje wiele określeń stosowanych w odniesieniu do refleksji teoretycznej poświęconej komunikacji: teoria komunikacji, nauki o komunikacji, komunikologia, a na obszarze anglojęzycznym: communication theory oraz communication studies. Na uwagę zasługują badania prowadzone przez następujące ośrodki badawcze zagraniczne:

Badania naukowe nad komunikowaniem na Uniwersytecie Ekonomicznym w Katowicach

Badania nad komunikowaniem były przedmiotem zainteresowania pracowników naszej Uczelni już w latach 60 i 70. XX w. Wspomnimy tutaj jednego z pionierów badań nad komunikacją organizacji w naszej Uczelni – prof. Mariana Franka, który opublikował m.in. prace takie jak:

  • „Organizowanie narad i konferencji”, Warszawa, Wydaw. CRZZ, 1966;
  • „Komunikowanie się w praktyce przedsiębiorstwa”, Warszawa, Wydaw. CRZZ, 1970.

Należy zauważyć, że od początków działalności Wydziału Informatyki i Komunikacji (2009 r.) grupa pracowników zajmowała się podstawami teoretycznymi i metodologicznymi projektowania oraz analizy komunikacji sieciowej, powiązanej z nowoczesnymi technologiami informacyjno-komunikacyjnymi. Projektowanie i analiza komunikacji, w kontekście informatyzacji zarządzania w biznesie (tworzenia rozwiązań ułatwiających menedżerom podejmowanie decyzji oraz zespołowego podejmowania decyzji) były obecne w badaniach zwłaszcza pracowników Katedry Inżynierii Wiedzy. Po powstaniu Katedry Dziennikarstwa Ekonomicznego i Nowych Mediów dołączyła do nich kolejna grupa badaczy wywodzących się z różnych dziedzin nauki, ale zintegrowanych wokół wspólnego obszaru badań –  komunikacji. Już przed powstaniem nowej Katedry prowadzono wspólnie prace badawcze nad dyskursem organizacyjnym, dialogiem, narracją, grami, zaufaniem w mediach społecznościowych. Świadczą o tym publikacje pracowników WIiK, w tym publikacje wspólne, m.in. prof. J. Gołuchowskiego, dr Barbary Filipczyk, dr Doroty Koniecznej, mgr Anny Losy-Jonczyk oraz dr Katarzyny Zdanowicz-Cyganiak.  

Utworzenie Katedry Projektowania i Analizy Komunikacji ukierunkowanej na interdyscyplinarne badanie komunikacji, pozwala zintegrować rozproszone dotąd badania WIiK m.in. nad projektowaniem gier komputerowych, portali korporacyjnych, tworzeniem multimedialnych treści w Internecie, kokpitami menedżerskimi, systemami automatycznej analizy treści, systemami analizy argumentacji, wizualizacją wiedzy w organizacjach oraz systemami konwersacyjnymi (dialogowymi).