Wykład dziekański na Wydziale Ekonomii [relacja]

Czy cyfryzacja odmieni miasta? O tym 13 grudnia dyskutowali na naszym Uniwersytecie m.in. José Ángel Gurría, sekretarz generalny OECD oraz Marcin Ociepa - podsekretarz stanu w Ministerstwie Przedsiębiorczości i Technologii.


Gości uroczyście powitała dziekan Wydziału Ekonomii prof. Celina Olszak. Kanwą dyskusji stał się wykład wprowadzający sekretarza Gurri zatytułowany "Making the most of digitalisation for inclusive and sustainable cities". - Miasta muszą być w centrum naszej uwagi. 75% mieszkańców krajów OECD mieszka w miastach. Podkreślał sekretarz generalny. – Jeśli myślimy o OECD, myślimy o miastach. Wszystko dzieje się w miastach – dodał, snując refleksję nad tym, jak zmienia się miejskość oraz nad tym, na ile modna obecnie koncepcja smart city może poprawić życie mieszkańców globu. Podkreślał znaczenie cyfryzacji we wszystkich dziedzinach życia: komunikacji, medycynie, transporcie, ochronie środowiska, edukacji oraz wielu innych. – Nie zajmujemy się tu futurologią – przekonywał, wskazując, że wyzwaniem dla świata jest stworzenie dla nowych narzędzi takich jak sztuczna inteligencja, systemy eksperckie big data czy blockchain odpowiedniej polityki. José Ángel Gurría zwrócił jednocześnie uwagę na to, że dynamiczny rozwój miast ma także swoje negatywne strony. Wymieniał wśród nich m.in. rosnącą lukę produktywności między największymi miastami a pozostałymi terytoriami oraz wewnętrzną gettoizację dużych obszarów miejskich. Zdaniem sekretarza generalnego, technologia ma istotny charakter wspierający, jednak najważniejsze jest zaangażowanie społeczności w tworzenie coraz to nowych rozwiązań. - To wymaga umiejętności, umiejętności… i jeszcze raz umiejętności – mówił. Swój wykład sekretarz Gurría zakończył omówieniem ukrytych kosztów cyfrowej transformacji miast. Podzielił je na trzy grupy. Pierwszą określił mianem podkopywania fundamentów legalnych. Zwracał uwagę na trudności w ochronie praw konsumentów e-usług, a także w egzekwowaniu prawidłowego opodatkowania usług świadczonych drogą cyfrową. Jak podkreślił – opodatkowanie cyfrowego świata jest obecnie "najgorętszym ziemniakiem" w dyskusji o polityce fiskalnej krajów OECD. Druga grupa ukrytych kosztów związana jest z ochroną prywatności, trzecia natomiast z redukowaniem wykluczenia cyfrowego.

Do tego, by cyfryzacja miast była nie tylko wydatkowaniem pieniędzy, ale przede wszystkim działaniem z myślą o mieszkańcach przekonywał uczestników spotkania minister Marcin Ociepa. Podkreślał on, że "żyjemy w czasach niespotykanego skoku cywilizacyjnego – rewolucji technologicznej, a w 2020 r. ponad 200 mld urządzeń będzie podłączonych do Internetu". Jednak, przywołując przykład Maidar – eko-miasta na mongolskim stepie, przestrzegał przed nadmierną technologizacją. – Nie można zbudować miasta tak inteligentnego, że nikt nie będzie chciał w nim mieszkać – stwierdził minister. Jednocześnie zwrócił uwagę na to, że niezbędni dla jakiegokolwiek myślenia o smart city są inteligentni mieszkańcy oraz adaptacyjność władz miejskich, które muszą być otwarte na współpracę ze społecznością. W takich warunkach zdaniem Marcina Ociepy można podejmować wyzwanie gromadzenia i przetwarzania big data oraz stosowania mechanizmów sztucznej inteligencji. A dopiero to zapewni realne i pożądane przejście od analityki opisowej w miastach do dynamicznego prognozowania i optymalizowania.

Kontynuację wypowiedzi sekretarza generalnego i podsekretarza stanu w Ministerstwie Przedsiębiorczości i Technologii stanowił panel dyskusyjny, którego moderatorem był dr Marcin Baron z Katedry Badań Strategicznych i Regionalnych. Jako pierwszy głos zabrał prof. Aleksander Surdej, ambasador, stały przedstawiciel RP przy OECD. Zapytany o możliwości współpracy środowisk naukowych z OECD mówił między innymi o tym, że wyniki prac Organizacji wymagają odczytywania ich w kontekście poszczególnych krajów, co może być zadaniem dla badaczy. Przede wszystkim jednak – w odniesieniu do zbiorów danych – podkreślał, że „same dane niczego nie mówią” i zachęcał do analizowania zasobów informacji gromadzonych przez OECD oraz dzielenia się wnioskami. O wnioskowaniu z danych mówili także przedstawiciele miast. Wiceprezydent Katowic Mariusz Skiba przedstawił realizowany w mieście projekt AWAIR, w ramach którego utworzona zostanie sieć czujników jakości powietrza. – Dzięki temu będziemy mogli precyzyjnie określać miejsca najbardziej obciążone i reagować instrumentami polityki lokalnej – przekonywał słuchaczy. Z kolei Jacek Woźnikowski, dyrektor Departamentu Rozwoju Społeczno-Gospodarczego i Współpracy Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, opowiadał o zamierzeniach tejże związanych z uruchomieniem platformy otwartych danych. Mówił "Chcemy gromadzić i udostępniać dane, aby usprawniać liczne usługi. Liczymy także na powiązanie tej idei z naszym pilotażowym projektem wykorzystania dronów na obszarze metropolitalnym. Zaprzęgniemy je między innymi do zbierania danych.” O to, czego miasta mogą się nauczyć w zakresie cyfryzacji od biznesu międzynarodowego, zapytany został Marcin Nowak wiceprezes Związku Liderów Sektora Usług Biznesowych. Podkreślał on, że firmy już dawno zrozumiały, jak ważna jest integracja infrastruktury oraz ekologiczne warunki w miejscu pracy. To samo dzieje się teraz w miastach. – Najważniejsze zadanie to konsolidacja zasobów, realizowana tak by uzyskiwać wysoką efektywność – mówił prezes Nowak. Po czym dodał, że jest ona możliwa tylko w warunkach dobrej współpracy pomiędzy różnymi wydziałami w organizacji. Z kolei prof. Adam Drobniak z Katedry Badań Strategicznych i Regionalnych podkreślał, że musimy znaleźć swoją własną drogę pomiędzy imitacją znanych rozwiązań, a hybrydyzacją: modyfikacją istniejących, a następnie kreacją własnych produktów cyfrowej gospodarki. Zdaniem profesora trzeba budować kompetencje, kapitał relacyjny oraz infrastrukturę. – Koniecznie trzeba też inicjować przełomowe projekty związane z gospodarką cyfrową – dodał na zakończenie. Natomiast prof. Małgorzata Dziembała z Katedry Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych zwróciła uwagę na konieczność inkluzywnego podejścia do współdziałania w społecznościach miejskich. – Potrzebujemy nowego urbanizmu, miast dla wszystkich ich mieszkańców – taką tezę postawiła na początku swej wypowiedzi. – Musimy zapobiegać marnowaniu przestrzeni w miastach i na obszarach podmiejskich – taki był z kolei przekaz prof. Krystiana Heffnera z Katedry Gospodarki Przestrzennej. Profesor podkreślał, że równie dotkliwe jest złe użytkowanie terenów śródmiejskich, jak i niekontrolowane rozlewanie się miast. Wnioski z wypowiedzi wszystkich panelistów zebrał i w podsumowaniu omówił José Ángel Gurría, odnosząc obserwacje ekspertów do sytuacji na świecie, w różnych krajach OECD. 

Wykład dziekański na Wydziale Ekonomii zorganizowany został pod patronatem Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii oraz Prezydenta Katowic, Przewodniczącego Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, Przewodniczącego Unii Metropolii Polskich, s także Przewodniczącego Związku Gmin i Powiatów Subregionu Centralnego Województwa Śląskiego.

Z pracami OECD dotyczącymi rozwoju miast można zapoznać się na portalu Organizacji: www.oecd.org/regional/urban-development.htm 

Wykład dziekański na Wydziale Ekonomii