O projekcie
Celem projektu „Zrównoważone gospodarowanie wodą w Metropolii – wzorce zachowań mieszkańców i ślad wodny gospodarstw domowych ” Głównym celem niniejszego projektu jest wsparcie młodych naukowców w realizacji badań naukowych poprzez sfinansowanie kosztów związanych z gromadzeniem, przetwarzaniem i analizą danych empirycznych, a takżeupowszechnianiem wyników badań w krajowym i międzynarodowym środowisku naukowym oraz wśród
mieszkańców i przedsiębiorców działających na terenie GZM.
Głównymi założeniami projektu są:
● Rozpoznanie i ocena wzorców zachowań, postaw oraz motywacji mieszkańców Metropolii w kontekście indywidualnej konsumpcji wody oraz efektywnego gospodarowania nią w gospodarstwach domowych, w celu zmniejszenia śladu wodnego w obliczu zmian klimatycznych i ryzyka susz oraz powodzi.
● Ocena działań i inwestycji podejmowanych przez mieszkańców Metropolii w zakresie zrównoważonego zużycia wody.
● Diagnoza barier, które utrudniają prowadzenie zrównoważonej gospodarki wodnej w gospodarstwach domowych na terenie Metropolii.
● Sformułowanie rekomendacji dla władz Metropolii, mających na celu wypracowanie skutecznych narzędzi i zachęt do podnoszenia świadomości ekologicznej mieszkańców, monitorowania indywidualnego zużycia wody oraz racjonalizacji jej gospodarowania.
Zadanie badawcze będzie realizowane przez dr Sylwię Słupik i zakłada następujące aktywności:
- analiza literatury przedmiotu w tematyce objętej zadaniem badawczym (krajowej i zagranicznej):
- analiza danych wtórnych ogólnodostępnych;
- zaprojektowanie autorskich badań naukowych dotyczących preferencji międzyokresowych mieszkańców GZM;
- opracowanie oraz analiza danych statystycznych zebranych w ramach realizowanego zadania badawczego;
- prezentacja wyników badań na renomowanych krajowych i międzynarodowych konferencjach naukowych;
- przygotowanie referatu naukowego prezentującego wyniki badań.
- popularyzacja wyników badań wśród mieszkańców GZM (w formie np. wykładów otwartych, uczestnictwa w
popularyzatorskich wydarzeniach naukowych, etc.),
Koordynatorem projektu jest dr hab. Monika Foltyn-Zarychta, prof. UE. Projekt ten jest częścią projektu klastrowego „ECOnomics4Climate III” realizowanego przez Panią Profesor, przy wsparciu Biura Internacjonalizacji.
Projekt „Zrównoważone gospodarowanie wodą w Metropolii – wzorce zachowań mieszkańców i ślad wodny gospodarstw domowych” został dofinansowany przez Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolię w ramach programu „Metropolitalny Fundusz Wspierania Nauki” w latach 2022-2024. Kwota dotacji wyniosła 50 085,00 zł.
Okres realizacji projektu marzec – listopad 2025.
Dowiedz się więcej
Przeprowadzone badania i publikacje
Wnioski z przeprowadzonych badań
- Po pierwsze, zachowania wodne gospodarstw domowych stanowią kluczowy, lecz wciąż niedostatecznie wykorzystywany obszar oddziaływania polityki publicznej. Wyniki badania potwierdzają, że to codzienne praktyki użytkowników w największym stopniu wpływają na faktyczne zużycie wody, a jednocześnie pozostają słabo uwzględnione w projektowaniu polityk metropolitalnych.
- Po drugie, skuteczność interwencji zależy od uznania heterogeniczności użytkowników i odejścia od uniwersalnych rozwiązań na rzecz podejścia segmentacyjnego, opartego na różnych typach praktyk i motywacji. Jednolite instrumenty informacyjne lub finansowe nie odpowiadają na zróżnicowane motywacje, bariery i zakres sprawczości mieszkańców. Podejście segmentacyjne pozwala kierować działania tam, gdzie są one możliwe i społecznie akceptowalne, a jednocześnie ograniczać ryzyko efektów niezamierzonych.
- Po trzecie, w warunkach Metropolii GZM szczególnego znaczenia nabierają czynniki instytucjonalne – klarowność zasad, stabilność programów oraz zaufanie do podmiotów publicznych – które w istotny sposób warunkują gotowość do zmiany zachowań.
- Po czwarte, polityka wodna ukierunkowana na zachowania powinna być postrzegana jako proces długofalowy, wymagający testowania, uczenia się i stopniowego doskonalenia narzędzi, a nie jako jednorazowy zestaw działań. W warunkach zmiennych uwarunkowań instytucjonalnych i społecznych oznacza to konieczność adaptacyjnego zarządzania, które reaguje na rzeczywiste zachowania użytkowników, a nie wyłącznie na założenia projektowe.
- Wreszcie, integracja perspektywy behawioralnej z zarządzaniem wodą może stać się jednym z wyróżników nowoczesnej polityki metropolitalnej, wzmacniając zarówno efektywność środowiskową, jak i społeczną legitymizację podejmowanych działań.
Dołącz do nas