Najnowszy artykuł Nature odsłania skalę ukrytego wykorzystania ChatGPT w pisaniu prac naukowych. Śledczy wykryli charakterystyczne zwroty chatbotów w setkach publikacji, wstawione bez ujawnienia tego faktu – co podważa wiarygodność procesu recenzji. Autorzy tekstu w Nature powołują się m.in. na badania naszego profesora, który pierwszy udokumentował takie przypadki w czasopismach z najwyższej ćwiartki rankingu Scopus.
Redakcja Nature zwraca uwagę na trzy istotne zjawiska:
- Naukowcy ujawnili charakterystyczne frazy, takie jak „As an AI language model” czy „Regenerate response”, w setkach publikacji z różnych dziedzin, zdradzające udział ChatGPT
- Ryzyko kaskady błędów – nieujawnione wtręty AI są już cytowane w literaturze, co może multiplikować niezweryfikowane informacje.
- Redaktorzy Nature skontaktowali się z wydawcami takimi jak Springer Nature, Taylor & Francis, IEEE, i inni którzy zostali wskazani przez badaczy. Redakcje udzieliły informacji, że wszystkie oflagowane artykuły są obecnie sprawdzane.
Pierwsza kompleksowa analiza z grudnia 2024 r. której autorem jest profesor Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach wykazała, że nieoznaczone fragmenty AI pojawiają się nawet w czasopismach z najwyższą rangą cytowań a część z nich zdążyła zyskać kolejne odniesienia, co podkreśla systemowy charakter problemu. Nature informuje także o zjawisku „cichej korekty” – usuwaniu przez wydawców chatbotowych fraz z już opublikowanych artykułów bez oficjalnych errat.
Trwa więc dyskusja, kiedy i w jakiej formie autorzy oraz recenzenci powinni ujawniać wykorzystanie narzędzi AI. Polityki wydawców są rozbieżne, lecz zgadzają się co do jednego: pełna transparentność jest konieczna, by chronić zaufanie do literatury naukowej.
Badania prowadzone przez prof. Artura Strzeleckiego z Katedry Informatyki – i szeroko komentowane przez Nature – pokazują, że UE Katowice pozostaje w centrum globalnej debaty na temat przejrzystości AI w nauce.
Z pełnym artykułem pt. “Science sleuths flag hundreds of papers that use AI without disclosing it” można zapoznać się pod adresem www.nature.com/articles/d41586-025-01180-2 DOI: 10.1038/d41586-025-01180-2 (dostępny poprzez Bibliotekę UE).
Dołącz do nas