W czwartek 14 listopada 2024 roku, w Uniwersytecie Ekonomicznym w Katowicach, odbyła się XI Ogólnopolska Konferencja "Biznes w kulturze – kultura w biznesie", której w tym roku towarzyszył temat przewodni: "Adaptacyjność jednostek kultury". Wydarzenie zgromadziło znakomite grono badaczy, ekspertów oraz praktyków, którzy podzielili się wynikami badań i swoimi spostrzeżeniami, dotyczącymi najważniejszych zjawisk wpływających na konsumentów, kulturę i biznes oraz odnoszącymi się do zdolności adaptacyjnych i realnej adaptacji wewnętrznych procesów zachodzących w instytucjach kultury.
Konferencja została otwarta przez Przewodniczącą Rady Programowej, Prof. UE dr hab. Katarzynę Bilińską, która powitała zebranych w Auli CNTI UE i życzyła owocnej dyskusji w kontekście tak istotnego we współczesnych warunkach zagadnienia adaptacyjności. Następnie rozpoczęła się Sesja Plenarna, poprowadzona przez Prof. UE dr hab. Barbarę Pabian oraz Prof. UE dr hab. Małgorzatę Kieżel z Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, które wprowadziły uczestników w tematykę wydarzenia, podkreślając znaczenie adaptacyjności jako kluczowej umiejętności w zmieniającym się świecie. Następnie zaproszeni goście przedstawili swoje wystąpienia, które ukazały różnorodne perspektywy badania adaptacyjności w kulturze i biznesie. Jako pierwsza omówiła swoją prezentację Prof. UEW dr hab. Magdalena Sobocińska z Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, która skoncentrowała się na wpływie megatrendów, charakteryzujących zachowania konsumentów, na adaptacyjność instytucji kultury. Omawiając tło teoretyczne oraz wskazując na praktyczne przykłady, zaakcentowała ona konieczność elastycznego podejścia do dynamicznie zmieniających się oczekiwań odbiorców. Kolejną Prelegentką była Prof. UEP dr hab. Magdalena Stefańska z Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, której wystąpienie poświęcone było strategiom adaptacji instytucji kultury. Wskazała ona zarówno na potencjalne korzyści, jak i ryzyka związane z nowymi modelami zarządzania w instytucjach kultury. Jako trzeci w Sesji Plenarnej zabrał głos Prof. UEP dr hab. Sylwester Białowąs z Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu. W swoim wystąpieniu skupił się na prezentacji ciekawych wyników badań, pokazujących zależności między wiekiem artysty a cenami aukcyjnymi obrazów.
Po przerwie, wypełnionej kuluarowymi dyskusjami, rozpoczął się Panel Ekspertów. Prowadząca Panel, Prof. UE dr hab. Małgorzata Kieżel powitała Panelistów oraz zebranych uczestników konferencji i przybliżyła sylwetki zaproszonych Gości. Moderująca Panel podkreśliła, że jego tegoroczny skład charakteryzuje się wyjątkową równowagą pomiędzy praktykami zarządzającymi jednostkami kultury, przedstawicielami biznesu, którzy współpracują z podmiotami kultury oraz przedstawicielem nauki, który stanowi ważne ogniwo scalające oba punkty widzenia.
Jako pierwszy głos zabrał Prof. UŁ dr hab. Wawrzyniec Rudolf z Uniwersytetu Łódzkiego. Otworzył on dyskusję, omawiając sposoby, dzięki którym polityka państwa może wpływać na instytucje kultury. Podkreślił znaczenie zrównoważonych działań wspierających rozwój sektora oraz ich wpływ na możliwości wdrażania długoterminowej adaptacyjności. Zaznaczył również występowanie ograniczeń w kontekście możliwości wdrażania adaptacyjności w różnych typach instytucji kultury.
Do tego zagadnienia odniosła się kolejna zaproszona do Panelu ekspertka, Dyrektorka Teatru Zagłębia w Sosnowcu, Dr Iwona Woźniak. Podkreśliła ona znaczenie działań wdrażanych zgodnie z ustawą z 2019 roku, służących zwiększaniu dostępności jednostek kultury. Zaznaczyła, że rozbudowa infrastruktury i adaptacja działalności teatru, np. w wymiarze programu artystycznego i edukacyjnego, jest naturalną odpowiedzią na często specyficzne potrzeby różnych grup odbiorców i społeczności lokalnych. Jednocześnie wskazała na bolączki tego procesu. Zwróciła uwagę, że jest to bardzo trudne z uwagi na ograniczenia biznesowe, problemy z finansowaniem oraz niesprzyjające i mało elastyczne procedury odgórne.
Ten wątek podjął także i rozwinął kolejny panelista - Dyrektor Muzeum Śląskiego, Dr Karol Makles. W jego wypowiedzi ponownie wyraźnie wybrzmiała kwestia mocno ograniczonych środków oraz sztywnych zasad rozliczania, wynikających z formuły działania i finansowania podmiotów kultury, takich jak muzea. Dodatkowo wskazał on na przykłady starań, które mogą pomóc w radzeniu sobie z tą sytuacją oraz na znaczenie współpracy z biznesem. Zaznaczył, że jest to szczególnie ważne dla wspierania instytucji kultury, takich jak np. muzea, przed którymi stoją istotne zadania związane z gromadzeniem dóbr kulturalnego dziedzictwa, ich ochroną oraz upowszechnianiem i informowaniem o udostępnianych zbiorach.
W kontekście współpracy z biznesem, służącej wsparciu jednostek kultury, moderująca Panel Prof. UE dr hab. M.Kieżel zaprosiła do zabrania głosu Jakuba Lisieckiego - Dyrektora zarządzającego PubliCity Media Group oraz Redaktora Naczelnego Monitora Rynkowego, który objął relacjonowaną Konferencję Patronatem Medialnym. Położył on nacisk na znaczenie współpracy z mediami, która jest pomocna m.in. dla zwiększania rozpoznawalności i odpowiedniego nagłośnienia wydarzeń kulturalnych oraz dla rozwijania networkingu. Jakub Lisiecki zwrócił jednocześnie uwagę na realia, w których często jest to nieosiągalne dla jednostek kultury, z uwagi na wysokie koszty dyktowane przez wiele podmiotów z branży medialnej. Ekspert sformułował też rekomendacje dla Panelistów i słuchaczy, w tym zwłaszcza dla studentów. Zaznaczył, że nieuchronnym kierunkiem rozwoju instytucji kultury będzie zatrudnianie pracowników, którzy powinni zajmować się fundraisingiem, w tym także pozyskiwaniem dużych patronatów medialnych. Tym samym może to stać się drogą rozwoju kariery zawodowej np. dla absolwentów uczelni.
Do tej kwestii odniosła się kolejna Gościni Panelu, Agata Tecl-Szubert, Kierowniczka Kinoteatru „Rialto” w Katowicach. Zgodziła się z potrzebą zatrudniania odpowiedniego personelu, zaznaczając, że jednostki kultury mają tego świadomość i aktywnie działają w tym zakresie. Odwołała się przy tym do reprezentowanego przez nią Kinoteatru i pracującego tam zespołu. Zaznaczyła, że poważną barierą jest jest ograniczony budżet oraz wysokość proponowanych potencjalnym pracownikom wynagrodzeń, które utrudniają rozszerzenie zespołu o wyspecjalizowaną kadrę np. w obszarze pozyskiwania dodatkowych środków. Na tym tle rozwinęła ona także wątek warunków pracy, w tym tych finansowych, w kontekście motywacji pracowników i pracowniczek kultury, wobec zmieniających się oczekiwań dotyczących rozwoju, czy poszerzania kompetencji itp. Agata Tecl-Szubert nawiązała też do wypowiedzi Dr Iwony Woźniak, dotyczącej konieczności zapewnienia dostępności infrastruktury dla widzów o rożnych potrzebach, ale i mogących pojawić się przy tym trudności, z którymi sama boryka się w ramach obowiązków menedżerskich.
Moderująca Panel, zaprosiła do odniesienia się do tematu polityki zatrudnienia kolejnego gościa. Paweł Rozkrut, współwłaściciel i Prezes Zarządu firmy CPAB:Experts, zajmującej się wdrażaniem nowoczesnych strategii HR, podkreślił, że nowoczesne metody rekrutacji i generowania zaangażowania pracowników są kluczowe wobec zmian pokoleniowych na rynku pracy oraz uwarunkowań kulturowych. Odwołując się do swoich doświadczeń ze współpracy z jednostkami kultury zaznaczył, że w tej branży zdarzają się problemy z wdrożeniem sprawdzonych rozwiązań w zakresie pozyskiwania pracowników oraz dbania o ich onboarding. Wskazał też na znaczenie stosowania przez liderów działań służących rozwijaniu kadry, w tym wyrównywaniu standardów rekrutacji nowych i wzmacnianiu zaangażowania obecnych pracowników.
Wątek liderów został rozwinięty przez ostatniego Panelistę, Marcina Andrzejewskiego, reprezentującego firmę Strategic Branding sp. z o.o. oraz Redaktora Naczelnego Magazynu TYGRYSY Biznesu. Wskazał on na potrzebę i znaczenie budowania przywództwa oraz marki lidera, którego adaptacyjność oznacza, że jest elastyczny i otwarty na współpracę. Podkreślił, że obecnie nowoczesne technologie pozwalają na szybkie reagowanie na zmieniające się oczekiwania rynku i odbiorców. Z tego względu liderzy instytucji kultury powinni dbać o świadome wykorzystywanie nowoczesnych narzędzi komunikacyjnych, aby zwiększać obecność w przestrzeni publicznej i budować autentyczność oraz zaufanie.
W ramach podsumowania panelu, wypełnionego bardzo interesującą i ożywioną dyskusją, Prof. UE dr hab. Małgorzata Kieżel zwróciła uwagę, że z wypowiedzi zaproszonych ekspertów, wyłaniają się kluczowe wnioski. Dla instytucji kultury, które chcą sprostać współczesnym wyzwaniom i wdrażać adaptacyjność, kluczowe jest, aby rozwijały one strategiczne podejście do zarządzania, wdrażały rozwiązania sprawdzone w ramach dobrych praktyk, inwestowały w pracowników, podejmowały starania o pozyskiwanie wciąż bardzo ograniczonych środków finansowych oraz rozwiały współpracę międzysektorową.
W trzeciej części konferencji poświęconej wyzwaniom adaptacyjności w kulturze odbyła się inspirująca Sesja Tematyczna pt.:„Naukowa burza mózgów”, którą poprowadziła Dr Aleksandra Nocoń z Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. Spotkanie było okazją do zaprezentowania przez naukowców wyników prowadzonych badań. W trakcie sesji poruszono różnorodne tematy, ukazując wielowymiarowość adaptacyjności w sektorze kultury. Sesję otworzył Dr hab. Marcin Komańda, Prof. Politechniki Opolskiej, który w swoim wystąpieniu pt. „Wyzwania adaptacji tokenizacji dzieł sztuki w perspektywie działalności muzeów”, skoncentrował się na omówieniu potencjału technologii blockchain w digitalizacji dzieł sztuki. Wskazał on zarówno na szanse, jak i bariery wdrażania tokenizacji w działalności muzealnej, w obliczu zmieniających się oczekiwań odbiorców. Kolejna prezentacja, przygotowana przez Dr Annę Kozioł-Słupską z Narodowego Instytutu Dziedzictwa oraz dr Agnieszkę Konior z Uniwersytetu Jagiellońskiego, koncentrowała się na postawach podmiotów zarządzających Pomnikami Historii wobec zmian klimatycznych. Wystąpienie pt. „Mitygacja, adaptacja, pasywność czy zaprzeczenie” w ciekawy sposób ukazało różnorodność podejść do ochrony dziedzictwa kulturowego w kontekście narastającego kryzysu klimatycznego. Kolejną prelegentką była Dr Paulina Kopyto z Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, która podjęła się rozpoznania tematu wyzwań stojących przed Młodzieżowymi Domami Kultury. W swoim wystąpieniu pt. „Młodzieżowe Domy Kultury w obliczu dynamicznie zmieniającego się świata” podkreśliła zalety wynikające z formuły działań tych jednostek oraz zwróciła uwagę na kierunki przyszłej transformacji w odpowiedzi na zachodzące zmiany społeczne i technologiczne. Z kolei Mgr Katarzyna Sytniewska z Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach w swoim wystąpieniu pt. „Archetypy marki w instytucjach kultury jako narzędzie adaptacyjności”, przybliżyła na wybranych przykładach warszawskich jednostek kultury (Muzeum Powstania Warszawskiego, Centrum Nauki Kopernik, Muzeum Polin), jak zastosowanie odpowiednio dobranych archetypów marki może wspierać budowanie tożsamości instytucji kultury. Kolejna prelegentka, Mgr Julia Karcz-Ryndak z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, omówiła technologiczne aspekty adaptacyjności teatrów w kontekście kompetencji zarządczych. Jej wystąpienie pt. „Zarządzanie współczesnym teatrem – technologiczny wymiar adaptacyjności” uwydatniło znaczenie rozwoju kompetencji cyfrowych w kierowaniu instytucjami kultury we współcześnie, dynamicznie zmieniającym się świecie. Z kolei Dr Kinga Hoffmann-Burdzińska i mgr Jakub Kol z Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach przedstawili wystąpienie „Pomiar konsumpcji kultury – ujęcie modelowe”. Prelegenci zaproponowali nowatorskie podejście do analizy konsumpcji kultury, które może wspierać strategiczne decyzje zarządcze w instytucjach kulturalnych. Siódma prelegentka, Mgr Małgorzata Kaczmarek z Uniwersytetu Łódzkiego, zaprezentowała ciekawe wyniki badań w wystąpieniu pt. „Wykorzystanie współczesnych koncepcji zarządzania w polskich filharmoniach”. Wskazała m.in. na dostrzeganą przez badane instytucje potrzebę dostosowania metod zarządczych do współczesnych wymagań rynku. Jednocześnie zwróciła uwagę na trudności, które mogą blokować wdrażanie tego typu rozwiązań, a które wynikają nierzadko z bardzo tradycyjnego podejścia osób zarządzających filharmoniami.
Ważnym punktem konferencji było też wystąpienie Prof. AG dr Grzegorza Jankowskiego z Akademii Górnośląskiej im. W. Korfantego w Katowicach, który przedstawił praktyczne wskazówki dla naukowców dążących do publikowania w prestiżowych periodykach. Konferencję zwieńczyło uroczyste zakończenie, podczas którego Prof. UE dr hab. Katarzyna Bilińska z Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach wręczyła uczestnikom certyfikaty oraz podziękowała wszystkim za aktywny udział i zaprosiła na XII edycję konferencji w kolejnym roku.
Tegoroczna konferencja „Biznes w kulturze – kultura w biznesie” była okazją do dyskusji i podzielenia się wiedzą. Uczestnicy mieli możliwość zainspirowania się aktualnymi wynikami badań oraz zapoznania się z dobrymi praktykami i innowacyjnymi rozwiązaniami, które mogą przyczynić się do dalszego rozwoju sektora kultury. To spotkanie, jak co roku, było też znakomitą okazją do wzmacniania dwustronnie korzystnych relacji i nawiązywania współpracy pomiędzy biznesem i kulturą. Organizatorzy już dziś serdecznie zapraszają za rok!
XI edycja Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej „Biznes w kulturze – kultura w biznesie” odbyła się dzięki pomocy:
- patronów honorowych: JM Rektor Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach prof. dr hab. Inż. Celina M. Olszak oraz Prezydent Miasta Katowice dr Marcin Krupa;
- partnera – Firma Enea;
- partnera medialnego wydarzenia – Monitor Rynkowy.
Dołącz do nas