11 czerwca br. o godz. 15:15 w Patio Rektoratu Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach odbędzie się XVII Kolokwium Noblowskie. Prelegentem wydarzenia pn. "W cieniu cudzych ruchów. Strategiczne światy Nasha, Schellinga i Rotha" będzie dr Łukasz Sroka z Katedry Matematyki i Metod Optymalizacyjnych.
Teoria gier jest jedną z najważniejszych koncepcji współczesnej ekonomii i nauk społecznych. Pozwala analizować sytuacje, w których decyzje jednej osoby wpływają na działania innych uczestników, a ostateczny rezultat zależy nie tylko od własnych wyborów, lecz również od przewidywania strategii pozostałych graczy. Z czasem teoria gier znalazła zastosowanie nie tylko w ekonomii, ale także w polityce, negocjacjach, zarządzaniu, psychologii, a nawet w analizie konfliktów międzynarodowych i projektowaniu instytucji społecznych. Szczególny wkład w rozwój tej dziedziny wnieśli John Forbes Nash, Thomas Crombie Schelling oraz Alvin Elliot Roth - laureaci Nagrody Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomii, których badania na trwałe zmieniły sposób rozumienia strategicznego podejmowania decyzji.
W 1994 roku Nagrodę Nobla otrzymali John Forbes Nash, John C. Harsanyi oraz Reinhard Selten za pionierską analizę równowagi w teorii gier niekooperacyjnych. Najbardziej znanym osiągnięciem Nasha było opracowanie koncepcji równowagi, opisującej sytuację, w której żaden uczestnik gry nie ma motywacji do jednostronnej zmiany swojej strategii, zakładając niezmienność decyzji pozostałych graczy. Koncepcja ta stała się jednym z fundamentów współczesnej ekonomii i do dziś wykorzystywana jest między innymi w analizie konkurencji przedsiębiorstw, negocjacji, aukcji czy funkcjonowania rynków finansowych.
Kolejnym ważnym etapem rozwoju teorii gier były badania Thomasa Crombiego Schellinga, który w 2005 roku otrzymał Nagrodę Nobla wspólnie z Robertem J. Aumannem za pogłębienie rozumienia konfliktu i współpracy poprzez analizę teorii gier. Schelling koncentrował się na sytuacjach strategicznych związanych z polityką międzynarodową, negocjacjami oraz konfliktami zbrojnymi. Szczególne znaczenie miały jego analizy dotyczące odstraszania nuklearnego w okresie zimnej wojny. Pokazał on, że w konfliktach międzynarodowych ogromną rolę odgrywa nie tylko siła militarna, lecz także zdolność do przewidywania działań przeciwnika, budowania wiarygodnych zobowiązań oraz strategicznego komunikowania swoich zamiarów.
W 2012 roku Alvin Elliot Roth otrzymał Nagrodę Nobla wspólnie z Lloydem S. Shapleyem za teorię stabilnych alokacji i projektowanie mechanizmów rynkowych. Badania laureatów pokazały, że teoria gier może mieć bardzo praktyczne zastosowania w organizacji rzeczywistych rynków i instytucji społecznych. Roth rozwijał mechanizmy umożliwiające efektywne i stabilne dopasowywanie uczestników rynku, między innymi lekarzy do szpitali, uczniów do szkół czy dawców nerek do pacjentów oczekujących na przeszczep. Lloyd Shapley stworzył matematyczne podstawy teorii stabilnych dopasowań, które Roth następnie rozwijał i wdrażał w praktyce. Ich badania są jednym z najlepszych przykładów wykorzystania teorii ekonomicznych do rozwiązywania realnych problemów społecznych.
Podczas wydarzenia zostaną przedstawione najważniejsze idee rozwijane przez laureatów, praktyczne zastosowania teorii gier oraz wpływ ich badań na współczesną ekonomię, politykę i życie społeczne. Uczestnicy będą mogli zobaczyć, w jaki sposób modele strategiczne pomagają wyjaśniać zachowania ludzi, funkcjonowanie rynków oraz mechanizmy współpracy i konfliktu we współczesnym świecie.
Dołącz do nas