O WIRUSIE
Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV, Human Papilloma Virus) – wirus z rodziny papillomawirusów. Istnieje ponad 100 typów tego wirusa, z których część może być przyczyną łagodnych zmian w postaci brodawek na skórze, część powstawania łagodnych zmian w postaci kłykcin kończystych, a część przyczyną powstawania nowotworów złośliwych, jak rak szyjki macicy i rak prącia.

Wirus występuje powszechnie, przekazywany jest najczęściej przez kontakty seksualne, zwykle podczas stosunku klasycznego, analnego, oralnego. HPV infekuje narządy moczowo-płciowe kobiet i mężczyzn, atakuje głównie tkankę skórną i odbytowo-płciową.

U wielu osób wirus znajduje się w fazie latencji, nie ujawnia się, a dzięki działaniu układu immunologicznego zakażenie ustępuje samoistnie. W przypadku osób wykazujących objawy  osłabienia odporności może dojść do przewlekłego zakażenia HPV, a w następstwie do powstania zmian nowotworowych. Jednak tylko niektóre typy wirusa doprowadzają do rozwoju zmian nowotworowych.

TYPY WIRUSA
Typy wysokiego ryzyka: 16 i 18 , rzadziej 31, 33, 35, 39, 40, 43, 51, 52, 53, 54, 55, 56 i 58.

Zakażenie typami HPV 16 i 18 może prowadzić do niekontrolowanych podziałów komórkowych nabłonka szyjki macicy, a to może doprowadzić do rozwoju raka szyjki macicy.  Przyjmuje się, że za około 2/3 przypadków raka szyjki macicy odpowiedzialne są wirusy HPV 16 i 18.

Typy niskiego ryzyka: 1 i 2 - powodują kurzajki lub brodawki stóp na skórze oraz przenoszone drogą płciową typy  6, 11, 42, 43, 44 - wywołujące kłykciny kończyste (zmiany brodawkowate narządów płciowych zarówno kobiet, jak i mężczyzn).

RYZYKO ZAKAŻENIA
Ryzyko zakażenia wirusem HPV toworzyszy kobiecie przez całe życie aktywności seksualnej i z badań wynika, że ok. 75% aktywnych seksualnie kobiet na pewnym etapie życia ulega zakażeniu wirusem HPV. Szczyt zakażeń przypada w młodym wieku od 15 do 26 roku życia.

Zakażeniom wirusem HPV sprzyja:

•     młody wiek rozpoczęcia współżycia,
•     posiadanie dużej liczby partnerów seksualnych,
•     posiadanie partnera, który miał wielu partnerów seksualnych    wcześniej,
•     współistnienie chorób przenoszonych płciowo,
•     osłabienie odporności,
•     współżycie bez prezerwatywy,
•     stosunki homoseksualne,
•     palenie papierosów.

Częstość zakażeń wirusem HPV spada wraz z wiekiem kobiety.

Szczyt zachorowań na raka szyjki macicy notowana jest u kobiet w przedziale wiekowym od 45 do 59 roku życia. W 80% przypadków infekcje zwykle mają one charakter przemijający i samoistnie ustępują w przeciągu kilku miesięcy. Jednak u ok. 20% kobiet znacznie częściej dochodzi do rozwoju przetrwałego zakażenia onkogennym typem wirusa HPV (wysokiego ryzyka), które może być przyczyną rozwoju raka szyjki macicy.   

HPV DNA jest obecny w 99,7% przypadków raka szyjki macicy.

DROGI ZAKAŻENIA
Jak dochodzi do  zakażenia wirusem:

• przez czynności mechaniczne polegające na pocieraniu, dotykaniu, drapaniu, rozcieraniu, co staje się przyczyną przeniesienia infekcji z człowieka chorego na zdrowego,
• przez dotyk i kontakt zakażonego organu na przykład penisa, sromu, dłoni ze zdrową skórą, błonami śluzowymi drugiego człowieka dorosłego lub niemowlęcia i dziecka,
• przez stosunek płciowy klasyczny, oralny, analny z zakażonym człowiekiem,
• przeniesienie przez matkę z rąk ze zmianami kurzajkowymi infekcji na niemowlaka lub dziecko podczas czynności pielęgnacyjnych w okolice narządów płciowych i odbytu,
• samodzielne przeniesienie infekcji  (autoinfekcja) ze swoich zainfekowanych rąk w okolice narządów płciowych,
• przeniesienie infekcji przez intymny kontakt podczas pettingu z zakażoną osobą.

SKUTKI INFEKCJI
Skutki infekcji HPV jednoznacznie kojarzą się z możliwością rozwinięcia się raka szyjki macicy. Ale to nie jedyny skutek zakażenia. Z powodu zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego mogą również rozwinąć się:

•     kłykciny kończyste okolic sromu, odbytu, prącia (często nawracające),
•     rak prącia,
•     rak odbytu,
•     rak pochwy,
•     rak sromu,
•     rak jamy ustnej.

ZAPOBIEGANIE INFEKCJI
Zapobieganie poprzez:

• szczepienie szczepionką przeciwko HPV 4-walentną dziewcząt najlepiej jeszcze przed inicjacją seksualną,
• szczepienie kobiet - na podstawie badań stwierdzono istotne zmniejszenie ryzyka rozwoju śródbłonkowej neoplazji szyjki macicy średniego stopnia (CIN2) po zaszczepieniu szczepionką przeciwko HPV.  Wykazano również wytworzenie przez zaszczepiony organizm odporności krzyżowej również na typy wirusa niezawarte w szczepionce. Potwierdzono dużą skuteczność i bezpieczeństwo szczepionek. Wykazano również skuteczność szczepienia w profilaktyce zaawansowanych zmian przedrakowych szyjki macicy wywołanych również przez nieuwzględnione w szczepionce typy HPV.
• szczepienie chłopców,
• szczepienie mężczyzn.

Szczepienie nie może zastąpić programów cytologicznych badań przesiewowych w kierunku raka szyjki macicy lub ich modyfikować.

WYKRYWANIE OBECNOŚCI HPV
W Centrum Medycznym FEMINA istnieje możliwość wykonania badania na obecność HPV oraz określenia jego typu. Laboratorium Medyczne istniejące w strukturach CM FEMINA dysponuje aparaturą umożliwiającą genotypowanie wirusa brodawczaka ludzkiego. W pobranym materiale mamy możliwość  identyfikacji 12 genotypów HPV: 16-18-31-33-35-39-45-51-52-56-58-59. Pobranie materiału można wykonać podczas wizyty u lekarza ginekologa. Lekarz lub położna pobiorą wymaz z kanału szyjki macicy jeszcze przed wykonaniem badania ginekologicznego, a następnie wymaz zostanie dostarczony do laboaratorium. W laboratorium z pobranego materiału zostanie wyizolowane DNA, a następnie będzie przeprowadzona jego amplifikacja. Do amplifikacji kwasu nukleinowego stosowane są zestawy odczynnikowe AmpliSens HPV HCR genotype-FRT posiadające certyfikat CE-IVD. Detekcja zamplifikowanych fregmentów patogennego DNA wirusa HPV przeprowadzona jest metodą multiplex real-time PCR na aparacie Rotor-Gene Q posiadający certyfikat CE-IVD.

Analizy przeprowadzane są z kontrolą pozytywną, negatywną i wewnętrzną.