Rezultaty prac Grupy Roboczej Przyszłość Sprawiedliwej Transformacji DG REGIO, Komisji Europejskiej

Jak będzie przyszłość Funduszu Sprawiedliwej Transformacji, który w istotny sposób wspiera transformację województwa śląskiego? Dziekan Wydziału GPiTR oraz dr Marcin Baron o rezultatach prac Working Group on Just Transition DG REGIO – Komisja Europejska

Grupa Robocza Przyszłość Sprawiedliwej Transformacji została powołana w lutym 2025 przez DG REGIO Komisji Europejskiej. Po procesie rekrutacji i selekcji kandydatów w Grupie Roboczej znaleźli się eksperci z niemal wszystkich państw Unii Europejskiej specjalizujący się w tematyce sprawiedliwej transformacji, w tym wywodzący się z sektora przemysłu, samorządów terytorialnych, organizacji pozarządowych, instytucji naukowych, związków zawodowych. W jej składzie w tzw. ‘first circle’ znalazł się Dziekan Wydziału GPiTR (dr hab. Adam Drobniak, prof. UE), a w tzw. ‘second circle’ pracownik naszego Wydziału: dr Marcin Baron, którzy reprezentują Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach. 

Podczas czterech warsztatów - spotkań zorganizowanych przez DG REGIO w okresie luty – maj 2025 Grupa Robocza zdiagnozowała kluczowe wyzwania związane z obecną implementacją Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FST), a także wskazała rekomendacje odnoszące się do funkcjonowania FST w kolejnej perspektywie planowania Unii Europejskiej: 2028-2034.

Obecnie w ramach Grupy Roboczej – ostatnie spotkanie odbyło się 15 maja br. – trwają prace nad finalizacją tekstu rekomendacji dla przyszłości FST, czyli tzw. Working Group Output Paper (termin zakończenia prac: 4 czerwca br.). Kluczowe ustalenia tego dokumentu obejmują: postulat przedłużenia funkcjonowania FST na lata 2028-2034, większe zaakcentowanie terytorialnego wymiaru interwencji FST (skupienie na regionach węglowych na poziomie NUTS3), akcentowanie partycypacyjnego podejścia do tworzenia terytorialnych planów sprawiedliwej transformacji oraz projektów transformacyjnych, uwzględnienie w wydatkowaniu środków FST ich dostępności dla wybranych przemysłów tradycyjnych, rozdzielenie rezultatów FST odnoszących się do transformacji sprawiedliwej od efektów transformacji energetycznej. Po ostatecznych wewnętrznych konsultacjach Output Paper zostanie przekazany Komisji Europejskiej. Na jesieni 2025 planowane jest spotkanie Working Group z przedstawicielami Komisji Europejskiej wraz z dyskusją nad sformułowanymi rekomendacjami i możliwością ich implementacji w latach 2028-2034.