9 czerwca 2026 r. w Pałacu Staszica w Warszawie odbyło się wspólne Posiedzenie Plenarne Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN oraz Komitetu ds. Kryzysu Klimatycznego PAN. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele środowiska naukowego zajmujący się problematyką planowania przestrzennego, polityki regionalnej, zmian klimatu oraz transformacji społeczno-gospodarczej. W gronie prelegentów znalazł się również prof. UE dr hab. Adam Drobniak, Dziekan Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Transformacji Regionów Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach.
Posiedzenie plenarne zostało poświęcone relacjom pomiędzy polityką klimatyczną a polityką przestrzenną oraz wyzwaniom związanym z dostosowaniem terytoriów do skutków zmian klimatu. W trakcie wydarzenia dyskutowano zarówno o instytucjonalnych uwarunkowaniach planowania przestrzennego, jak i o roli polityk publicznych w budowaniu odporności społecznej, gospodarczej i środowiskowej regionów.
Prof. UE dr hab. Adam Drobniak uczestniczył w sesji „Przestrzeń klimatowi”, poświęconej wpływowi ponadlokalnych polityk terytorialnych na odpowiedzi wobec wyzwań klimatycznych. W swoim wystąpieniu przedstawił doświadczenia Wydziału GPiTR związane z realizacją badań i projektów dotyczących sprawiedliwej transformacji regionów przemysłowych, w tym prac nad krajowymi i regionalnymi dokumentami strategicznymi, projektami programu Horyzont Europa (BOLSTER, DUST, MOSAIC) oraz Regionalnym Obserwatorium Procesów Transformacji 2.0.
Wystąpienie koncentrowało się na tezie, że polityka klimatyczna jest jednocześnie polityką terytorialną, ponieważ jej koszty i korzyści rozkładają się nierównomiernie w przestrzeni. Szczególną uwagę poświęcono regionom węglowym i przemysłowym, które równocześnie mierzą się z transformacją energetyczną, gospodarczą, społeczną i demograficzną. Podkreślono, że skuteczność działań klimatycznych zależy nie tylko od rozwiązań technologicznych, ale również od zdolności terytoriów do przeprowadzenia społecznie akceptowalnej i gospodarczo wykonalnej zmiany.
W trakcie debaty wskazano także na znaczenie budowania nowych ścieżek rozwoju gospodarczego, wzmacniania rezyliencji terytorialnej oraz tworzenia alternatyw rozwojowych dla społeczności zamieszkujących regiony transformujące się. Szczególne miejsce zajęła problematyka sprawiedliwej transformacji, rozumianej jako warunek skuteczności polityki klimatycznej. Zwrócono uwagę, że akceptacja społeczna zmian wzrasta wtedy, gdy mieszkańcy dostrzegają realne perspektywy rozwoju, nowe miejsca pracy oraz możliwość współuczestniczenia w procesach decyzyjnych.
W podsumowaniu dyskusji podkreślono potrzebę silniejszej koordynacji polityk sektorowych i terytorialnych oraz większego uwzględniania specyfiki regionów przemysłowych i pogórniczych w krajowych i europejskich działaniach na rzecz neutralności klimatycznej.
Dołącz do nas