XVIII Europejski Kongres Gospodarczy [relacja]

UE Katowice podczas wydarzenia

Dzień 1, 22 kwietnia 2026 r.

Pierwsza dyskusja z udziałem Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, która odbyła się zaraz po inauguracji, nosiła tytuł "Europa i jej energia", a wziął w niej udział dr Borys Budka z Katedry Transformacji Energetycznej. Tematyka sesji dotyczyła m.in. trendów transformacji europejskiego sektora energii, różnic w krajowych systemach i strategiach energetycznych oraz procesów i zjawisk wspólnych.

W Europie odrobiliśmy pracę domową dotyczącą energii. I oczywiście popełniliśmy w bardzo dużo błędów  mówię to bardzo szczerze - w minionych latach, ponieważ nie byliśmy przygotowani na tę transformację. Mieliśmy dobre pomysły, ale przemysł i gospodarka nie były do tego wystarczająco przygotowane. Najpierw chcieliśmy odejść od paliw kopalnych, ale nie mieliśmy na to odpowiednio przygotowanego przemysłu. Na przykład, kiedy inwestowaliśmy w elektryczność, w panele słoneczne, to w rzeczywistości inwestowaliśmy w Chiny, ponieważ wielu Europejczyków kupowało panele słoneczne, ale tak naprawdę były one produkowane nie w Europie, tylko w Chinach. (...) I oczywiście jednym z największych błędów w Niemczech było zamknięcie elektrowni jądrowych, więc był to jeden z ogromnych błędów w historii Europy. I musimy mówić o tym głośno, ponieważ problem polega na tym, że powinniśmy uczyć się na własnych błędach. A sieci są tego świetnym przykładem. Naprawdę potrzebujemy wspólnego rynku energii elektrycznej w Europie. To znaczy, że musimy współpracować, zamiast kierować się interesem narodowym. Wiem, że to nie jest powszechne i nie jest zbyt popularne w tych populistycznych czasach, że mówimy o silniejszej współpracy, ale to jest jedno z rozwiązań, aby być niezależnym - współpracować pomiędzy wszystkimi państwami członkowskimi Unii Europejskiej - wypowiadał się dr Borys Budka.

W kolejnej sesji pt. "Sztuczna inteligencja - nowa rewolucja" Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach reprezentował dr hab. Jan Kozak, prof. UE, Kierownik Katedry Uczenia Maszynowego. Debaty dotyczyły m.in. tego, jak AI zmienia życie codzienne, pracę, komunikację i relacje.

Profesor zapytany o wyzwania i szanse w nauce odpowiedział:

My musimy dbać o to, żeby mieć jak się rozwijać i jak po pierwsze uczyć osoby, które mają tego używać, żeby wiedziały co jest ok, co jest nie ok, a po drugie, żeby firmy miały gdzie to zrobić i jak się rozwijać, bo bez tego nie pójdziemy za daleko. Bez testowania, bez tego typu rozwiązań to będziemy stali w miejscu. Jak to się ma w nauce? (...) My działamy dwutorowo. To znaczy po pierwsze nauka, ale po drugie mamy taki projekt, który niedługo ruszy "AI for all". To jest taki projekt, który jak sama nazwa wskazuje chcemy zrobić dla wszystkich. Ruszamy od szkół średnich, to znaczy, że chcemy wejść do szkoły średniej (...) na dwa tygodnie i zabrać im uczniów i uczyć ich informatyki i sztucznej inteligencji. To będzie dużo lepsze niż te lekcje informatyki, które mają obecnie. (...) Więc w tą stronę, ale to też dla starszych, bo dla starszych to jest i wielkie otwarcie i wielkie zagrożenie. Zapytała Pani jak nauka w to wchodzi? No właśnie, ta nauka pozwala to, żebyśmy zrobili wirtualnych asystentów, tych starszych osób, takich, że mogą głosowo sobie rozmawiać, zamówić leki, ktoś im przyniesie te leki do domu. No w zasadzie generalnie rzecz biorąc może taka osoba zyskać bardzo dużą wystarczalność, no ale z drugiej strony, no musi wiedzieć, co jest nie tak i musi wiedzieć, że też w ciemno nie może wierzyć - mówił dr hab. Jan Kozak, prof. UE.

Po południu odbył się panel pt. "Miks energii, system, bezpieczeństwo" z udziałem dr hab. Marzeny Czarneckiej, prof. UE z Katedry Transformacji Energetycznej. Rozmowy nakierowane były na transformację energetyczną, a przede wszystkim rozwój OZE, atomu i magazynów energii przy zachowaniu stabilności systemu. Profesor zapytana o to, jak ocenia gotowość regulacyjną w Polsce i w Europie odpowiedziała:

Ten rynek jest stabilny, tylko chodzi o jakby taką bardziej elastyczną regulację. (...) Ta regulacja jest potrzebna, ale ona musi być "soft". (...) Jak zaczynałam swoją karierę energetyczną, to przepisów było 57. Dodam, że prąd płynął, teraz jest 47 ustaw obowiązujących. Koło 180 nowelizacji do samego prawa energetycznego, 1200 artykułów do przeczytania i mój dwutomowy komentarz do prawa energetycznego jest do zmiany w momencie publikacji. Prowadzę badania socjologiczne prywatne, polegające na tym, czy prezesi w ogóle przeczytali kiedykolwiek prawo energetyczne. Odpowiedź brzmi w stu procentach nie. Pomijam zdolność legislacyjną artykułu 5 ustęp 4 hg z indeksem górnym 1. (...) Dodamy jeszcze, że są tak zwane "softy", czyli "soft law", które po części wymusza Komisja Europejska, czyli polityka energetyczna. (...) Oczywiście, tak jak mówimy, nie idźmy w kierunku kompletnego braku regulacji. Ta regulacja musi być stabilna i ona musi porządkować pewne rzeczy. (...) Ale ta regulacja, umówmy się, musi być rozsądna. A ta rozsądność polega na tym, że nie można powtarzać przepisów. (...) Ale powracając do jakby prawdziwości, to oczywiście jest konieczna regulacja, ale w tych obszarach, które są nowe, bo część tych przepisów jest po prostu przestarzała i tak jak mówię, nie odwracajmy Wisły I to nie o to chodzi, żebyśmy zburzyli rynek. Ten rynek (...) zderegulowany, a w drugiej części uregulowany właśnie na przykład w zakresie elastyczności sieci magazynów i takich nowych jakby elementów, które się w tym prawie pojawiają.

Dzień 2, 23 kwietnia 2026 r.

Drugi dzień rozpoczął się od sesji pn. "Kompetencje przyszłości", w której Uniwersytet Ekonomiczny reprezentował Kierownik Katedry Przedsiębiorczości i Zarządzania Innowacyjnego prof. dr hab. Tomasz Ingram. Rozmowy prelegentów skupiały się na dynamicznych zmianach i deficytach na rynku pracy, a także na przygotowaniu absolwentów do pracy w zespołach hybrydowych, podejmowania decyzji strategicznych i rozwijania kreatywności stosowanej.

Profesor zapytany o to, jak przygotować absolwentów do stażu pracy w zespołach hybrydowych, odpowiedział:

Badania OECD z ostatnich lat pokazują, że jesteśmy troszeczkę lepsi w zakresie takiego myślenia twórczego niż nasi koledzy i koleżanki z Europy. Natomiast ta różnica nie jest jakaś potwornie duża, więc tutaj bym nie przesadzał. Czy jesteśmy słabsi w pracy zespołowej? Myślę, że tutaj może być troszeczkę prawdy w tym i problemem jest tak naprawdę sposób kształtowania młodzieży, sposób kształcenia szeroko pojęty, który w wielu przypadkach jednak oparty jest na pracy indywidualnej w kodzie indywidualnym, co rzutuje potem na umiejętność i zdolności młodych ludzi na rynku pracy (...). Jeżeli chodzi o takie wyzwania związane z pracą hybrydową jakie kompetencje by miały być? No przede wszystkim umiejętność czy zdolność komunikacji asynchronicznej, czyli takiego jasnego przekazywania informacji treściwie w formie pisemnej. (...) Szeroko pojęte kompetencje społeczne, które pozwalają się efektywnie komunikować pomiędzy osobami. (...) Umiejętność tworzenia pewnych rytuałów zespołowych, które by sprzyjały funkcjonowaniu w tym modelu hybrydowym. Czy hybryda odejdzie, czy zostanie? Myślę, że zostanie z nami na długo, bo powrotu już chyba nie ma, więc trzeba się z tym troszeczkę pogodzić i odrzucić te obawy, które mamy o kulturę, bo też da się ją kształtować w zespołach hybrydowych, tylko troszkę inaczej (...).

Kolejny panel tego dnia pn. "Uczelnie dla bezpieczeństwa i konkurencyjności gospodarki" był moderowany przez JM Rektor prof. dr hab. inż. Celinę M. Olszak wśród jej rozmówców znaleźli się:

• prof. dr hab. inż. Marek Gzik, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego,
• prof. dr hab. inż. Jerzy Lis, JM Rektor Akademii Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie,
• prof. dr hab. inż. Marek Pawełczyk, JM Rektor Politechniki Śląskiej,
• dr hab. Piotr Wachowiak, prof. SGH, JM Rektor Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie,
• dr hab. Bernard Ziębicki, prof. UEK, JM Rektor Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie,
• dr hab. Piotr Bednarek, prof. UEW, Prorektor ds. Finansów Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu,
• dr hab. Łukasz Puślecki, prof. UEP, Prorektor ds. Współpracy Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu.

Rektorzy i prorektorzy wskazywali, że mimo rosnącej współpracy nauki z biznesem nadal istnieją bariery utrudniające przekształcanie badań w skalowalne innowacje, podkreślając potrzebę lepszej synergii, sprawniejszych wdrożeń oraz wzorowania się na sprawdzonych praktykach międzynarodowych. Zwracali też uwagę na znaczenie wspólnych projektów B+R dla konkurencyjności gospodarki oraz rosnącą rolę nauki w obszarach bezpieczeństwa i współpracy z przemysłem, zwłaszcza w kontekście produkcji na rzecz obronności. Więcej informacji.

W tym samym czasie dr hab. Robert Tomanek, prof. UE z Katedry Transportu brał udział w sesji "Mobilność i infrastruktura", w której rozmówcy debatowali m.in. o tym, jak miasta godzą rosnące potrzeby transportowe z celami klimatycznymi i komfortem życia mieszkańców.

Generalnie zawsze toczymy wiele dyskusji na temat ustawy o publicznym transporcie zbiorowym od niepamiętnych czasów. Zawsze mam wątpliwości do tych obowiązków ustawowych. Natomiast wymiana taboru na tabor elektryczny jest faktem. Przedsiębiorstwa komunikacji miejskiej zrobiły ogromny postęp. Mamy już w tej chwili porównywalne zasięgi, jak w przypadku taboru tradycyjnego, spalinowego. No i teraz można powiedzieć w ten sposób - to się dzieje. To się dzieje i popatrzmy na aspekty tego, co się dzieje. Tabor elektryczny ma niższe koszty krańcowe. (...) Oczywiście są inwestycje, ale później ten koszt jest niski. Druga rzecz, bardzo ważna, to jest kwestia budowania odporności. (...) Przedsiębiorstwa Transportu miejskiego są w tej chwili pionierami w stosowaniu ciężkiego transportu elektrycznego i też z tego trzeba korzystać - mówił Profesor.

Profesor wypowiadał się także w kwestii strefy czystego transportu:

Odnośnie samej ustawy powiedziałbym w ten sposób z tego, co obserwuję w tej chwili, bodaj czwarta strefa powstanie w Katowicach. Być może, że należałoby jednak ujednolicić pewne normy dotyczące wjeżdżanie do tych stref, a nie że każde miasto jakoś po swojemu, w inny sposób zdefiniuje, bo to może być powodem wielu konfliktów. Wydaje mi się też, że system naklejkowy nie powinien być stosowany, że jednak elektroniczny odczyt i w powiązaniu z CEPiK-iem identyfikacja pojazdów byłby bardziej wygodny dla korzystających z tego. I to jest do zrobienia. (...) Poprawa jakości powietrza to jest poprawa zdrowia.

Następny panel, jaki odbył się tego dnia z udziałem ekspertów UE Katowice, dotyczył "Geopolityki, gospodarki, kryzysów". W sesji wzięła udział dr hab. Małgorzata Fronczek, prof. UE z Katedry Międzynarodowych Stosunków Ekonomicznych. Uczestnicy panelu skupili się na sytuacji na Bliskim Wschodzie i jej długofalowych konsekwencjach zarówno dla globalnych rynków energii i surowców, jak i  bezpieczeństwa łańcuchów dostaw, rynków finansowych.

Cieśnina Ormuz to jest miejsce, przez które przepływa mniej więcej 20% światowych dostaw ropy i gazu, tego skroplonego gazu. I to się może wydawać niewiele, ale przez tę cieśninę przepływa większość surowca, który trafia do Azji, więc to jest kierunek najbardziej narażony na blokadę, którą teraz mamy w cieśninie Ormuz. Jednym z takich krajów, które są uzależnione z tego kierunku, między innymi są Chiny, ale to nie one są najbardziej zagrożone, bo tam jest wiele krajów, które zdecydowanie bardziej odczują ewentualną taką dłuższą blokadę. Chiny akurat są ciekawym przypadkiem, bo Chiny, przewidując pewną sytuację, która się może pojawić w tym regionie, gromadziły sobie zapasy energii. (...) Długotrwała blokada powoduje kłopoty i po stronie odbiorców, no bo to jest oczywiste, będziemy mieli niedobór surowca, wzrost cen, który się przełoży na inflację. (...) W związku z tym mamy cały szereg negatywnych konsekwencji po stronie odbiorców, ale dla dostawców to też nie jest dobra wiadomość, bo co prawda cena wzrośnie, ale jak tę ropę, jak ten gaz przetransportować. Magazyny mają ograniczoną pojemność, więc ogranicza się wydobycie i to będzie miało długotrwałe konsekwencje. W tej chwili może jeszcze ich nie widać, ale nawet po odblokowaniu tej cieśniny przez dłuższy czas, jeśli blokada będzie trwała, to ta sytuacja się nie unormuje - wypowiadała się Profesor.

Drugi dzień zakończyła sesja pt. "Finanse przyszłości", w której wzięła udział Kierownik Katedry Bankowości i Rynków Finansowych prof. dr hab. Janina Harasim. Profesor wspólnie ze swoimi współrozmówcami debatowała o tokenizacji aktywów i nowych cyfrowych formach płatności zmieniających sposób finansowania gospodarki. Rozmowy skupiły się także na fintechach i technologiach zmieniających świat finansów oraz agentyzacji płatności cyfrowych.

Profesor odniosła się w swojej wypowiedzi do pokolenia Z:

(...) młodzi ludzie i to pokazują badania - dla nich kwestia bezpieczeństwa nie jest pierwszoplanowa. Oni w różnych badaniach pytani o różne cechy szybkość, komfort, user experience, koszt, bezpieczeństwo - bezpieczeństwo jest na ogół na ostatnim miejscu. Kosztu w ogóle nie potrafią oszacować, bo jeśli chodzi o usługi płatnicze, po prostu go nie widzą. Natomiast dla nich absolutnie podstawowa jest wygoda, intuicyjność, komfort. (...) Już dzisiaj młodzi ludzie korzystają z bardzo prostych, intuicyjnych narzędzi i oni z nich korzystają - z aplikacji. Myślę o aplikacjach mobilnych. To jest dla nich świat, z którego oni korzystają. Dla nich ktoś, kto korzysta z wersji desktopowej, to już jest boomerem trochę - dlatego, że apkach mają wszystko. (...) My jesteśmy przyzwyczajeni do świata, gdzie dostęp do usług finansowych, może poza kontem osobistym, jest limitowany barierą wejścia posiadania jakiegoś kapitału, to w finansach młodych ludzi albo w możliwościach, które już dzisiaj stwarzają rynki finansowe, tej bariery nie ma. Tej bariery nie ma w inwestowaniu w fundusze inwestycyjne, akcje. (...) Można zainwestować wszystko, nawet najdrobniejsze pieniądze i to z poziomu aplikacji, która jest sprzężona z innymi aplikacjami.

Dzień 3, 24 kwietnia 2026 r.

Ostatni dzień kongresu rozpoczęła sesja pt. "Pracujący, niepracujący, zautomatyzowani" z udziałem dr hab. inż. Anny Skórskiej, prof. UE, Kierownik Katedry Analiz i Prognozowania Rynku Pracy. Prelegenci wraz z ekspertką UE Katowice debatowali m.in. jak tworzyć spójne strategie na rynku pracy, które będą uwzględniać automatyzację, elastyczność zatrudnienia i stabilność ścieżek zawodowych.

Profesor w swojej wypowiedzi odniosła się do badań, jakie były przeprowadzone przez Katedrę, w której pracuje:

Ja mam pewną przynajmniej tezę, którą postaram się w tej chwili udowodnić. Dwa lata temu realizowaliśmy badania w ramach Katedry, którą mam przyjemność kierować i pytaliśmy respondentów - pracowników - jakie obawy mogą wskazać jako najistotniejsze, jeżeli chodzi o właśnie kwestie automatyzacji, robotyzacji i różnych innych elementów, które powodują zmiany na rynku pracy i na poziomie takiej ogólności, czyli w momencie, kiedy to pytanie było zadane w taki sposób "jakie może Pan/Pani wskazać zagrożenia" wskazywano zdecydowanie, że automatyzacja właśnie spowoduje, że będzie coraz mniej miejsc pracy, że to zagrożenie jest realne w perspektywie najbliższych lat. Natomiast w momencie, kiedy zadaliśmy drugie pytanie, już bardziej konkretne "czy Pan/Pani obawia się o utratę swojego miejsca pracy? Czy Pana/Pani kompetencje będą wystarczające, aby utrzymać to miejsce pracy? Czy coś się zmieni?" To nagle okazywało się, że nie, że wszystko będzie po staremu, że to kolega, koleżanka może stracić miejsce pracy, że to Pan Iksiński, Pan Kowalski będzie musiał się przekwalifikować. Moje kompetencje są wystarczające, żeby utrzymać miejsce pracy, żeby sposób jej wykonywania, treść obowiązków absolutnie się nie zmieniała. W związku z czym zmierzam do tego, że jeżeli mówimy na poziomie pewnej ogólności takiego globalnego postrzegania, automatyzacji, digitalizacji pracy, to respondenci, każdy z nas, ma świadomość tego, co nas czeka potencjalnie, ale już na poziomie indywidualnym nie bardzo chcemy się zgodzić z tym, że rzeczywiście (...) konieczność zmiany kompetencji, zmiany zawodu, zmiany miejsca pracy, będą tą rzeczywistością, która czekać będzie nie tylko kolejne pokolenia, tych młodszych naszych kolegów i koleżanki z pokolenia Z, z pokolenia Alfa, które za chwileczkę na rynku pracy się pojawi, ale także nas, niezależnie od tego, w której grupie wiekowej się obecnie znajdujemy.

W tym samym czasie, w sali obok, odbywała się prezentacja raportu "Pejzaż Regionu" autorstwa dr. hab. Tomasza Papaja, prof. UE z Katedry Zarządzania Przedsiębiorstwem oraz dr. inż. Tomasza Heryszka z firmy Węglokoks SA. W roli panelisty wystąpił dr hab. Jan Wojtyła, prof. UE były rektor Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach.

Panel pt. "Higiena cyfrowa" z udziałem dr hab. Michała Kuci, prof. UE z Katedry Zarządzania Międzynarodowego był zwieńczeniem wystąpień ekspertów Uniwersytetu podczas tej edycji Kongresu. Dyskusja skupiała się wokół wpływu zachowań związanych z używaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych na zdrowie fizyczne, psychiczne i relacje społeczne użytkowników, a także skali szkód, uzależnień i ich przyczyny.

Problem jest nie tyle w dzieciach, ale co w nas, dorosłych. To my kreujemy ten świat. W zasadzie problem higieny cyfrowej to nie jest rzecz, która zdarzyła się w ostatnim roku. To są lata 80-te, gdzie po raz pierwszy są publikacje, publikacje na podstawie w ogóle obserwacji w firmach, korporacjach, większych, mniejszych, dotyczących technostresu. Tam pojawiły się po raz pierwszy komputery, pojawiło się natłok informacji, overloading. Mamy też oczywiście teorię obciążenia poznawczego, również z lat 80. I ten problem narasta jeszcze bardziej. Mamy boostera, postaci COVIDu, który mocno zdigitalizował nasz świat. Mamy oczywiście pracę zdalną. Mamy oczywiście potrzebę bycia responsywnym dla pracodawcy. To wszystko powoduje, że mamy być cały czas online. My możemy się wyłączyć online z naszego życia, ale mamy być cały czas online. (...) Problem polega na tym, że oczywiście nie szukajmy rozwiązania tylko u ustawodawcy, szukajmy rozwiązania tak naprawdę wszędzie, to znaczy dobre wychowanie, czyli my sami. Oczywiście regulacje prawne są bardzo istotne, ale regulator tego nic nie załatwi. To musi wyjść po prostu od nas. Nasza przede wszystkim wewnętrzna świadomość, do czego zmierzamy. Technologia nie jest zła. Technologia jest zła wtedy, kiedy nie potrafimy jej optymalnie wykorzystać. Kiedy my uważamy, że coś jest w internecie za darmo. W internecie nic nie ma za darmo. Jeżeli coś jest za darmo, to my się sami sprzedajemy. To my akurat płacimy własną uważnością. Jesteśmy tą walutą, czyli oczywiście każdy kanał chce, żebyśmy byli u niego jak najdłużej. Z tego względu kwestia przychodów z reklam. (...) - podkreślał dr hab. Michał Kucia, prof. UE.