W dniach 28–31 maja 2025 r. w Katowicach odbył się XXXI Kongres Międzynarodowej Federacji Prawa Europejskiego (FIDE), po raz pierwszy zorganizowany w Polsce. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli środowisk naukowych, sędziowskich oraz instytucji unijnych i stało się ważną platformą debaty nad przyszłością prawa Unii Europejskiej w kontekście współczesnych wyzwań. W Kongresie uczestniczyła dr Dorota Benduch, adiunkt w Katedrze Transformacji Energetycznej Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach oraz członek Polskiego Stowarzyszenia Prawa Europejskiego – organizacji współtworzącej struktury FIDE.
W dniach 28–31 maja 2025 roku w Katowicach odbył się XXXI Kongres Międzynarodowej Federacji Prawa Europejskiego (FIDE) - jedno z najważniejszych wydarzeń w Europie poświęconych prawu Unii Europejskiej. Kongres zgromadził ok. 800 uczestników – przedstawicieli środowisk naukowych, sędziowskich oraz instytucji unijnych. Wydarzenie było współorganizowane przez Polskie Stowarzyszenie Prawa Europejskiego (PSPE) oraz Uniwersytet Śląski w Katowicach, przy wsparciu licznych instytucji unijnych, krajowych i samorządowych.
W gronie prelegentów i gości znaleźli się m.in. Koen Lenaerts (Prezes Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej), Marc van der Woude (Prezes Sądu Unii Europejskiej), prof. Maciej Szpunar (Pierwszy Rzecznik Generalny TSUE i Prezydent FIDE 2025), Michael McGrath (komisarz UE ds. demokracji, sprawiedliwości, rządów prawa i ochrony konsumentów), prof. Joseph Weiler, prof. Eleanor Sharpston, prof. Marek Safjan oraz Minister Przemysłu RP dr hab. Marzena Czarnecka, prof. UE.
Obrady koncentrowały się wokół trzech tematów przewodnich: Prawie UE w sytuacjach nadzwyczajnych; Gospodarce cyfrowej oraz Solidarności energetycznej i bezpieczeństwie energetycznym - od zielonej transformacji po zarządzanie kryzysowe.
Wnioski płynące z obrad Kongresu mają istotne znaczenie dla kształtowania wspólnotowego podejścia do transformacji energetycznej. Szczególną uwagę poświęcono zasadzie solidarności energetycznej, która – jak zgodnie podkreślali uczestnicy – nie może być postrzegana wyłącznie jako kategoria polityczna, lecz stanowi wiążącą normę prawa Unii Europejskiej, zakorzenioną w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i potwierdzoną w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE.
Jej praktyczne znaczenie łączone było z zapewnieniem bezpieczeństwa dostaw, ekonomicznej dostępności energii oraz zrównoważonego rozwoju środowiskowego, co wspólnie tworzy fundament unijnej polityki energetycznej. W dyskusjach wielokrotnie wskazywano na konieczność ustanowienia trwałych i wspólnie finansowanych mechanizmów wsparcia dla regionów objętych procesem transformacji oraz na potrzebę pogłębionej współpracy państw członkowskich w duchu solidarności instytucjonalnej. W tym kontekście Minister Przemysłu dr hab. Marzena Czarnecka, prof. UE, podkreśliła, że doświadczenia Polski w zakresie transformacji regionów przemysłowych wymagają uznania wspólnej odpowiedzialności jako warunku skutecznej zmiany modelu energetycznego w całej Unii Europejskiej. Sprawozdawcy krajowi i uczestnicy debaty wyrazili swoje przekonanie, że oddolna solidarność energetyczna, kompetencje dzielone w polityce energetycznej, a także wpływ Sztucznej Inteligencji (SI) i kryptowalut na rynek energetyczny - to główne wyzwania dla decydentów.
Równoległym przedmiotem analiz były kwestie cyfrowej gospodarki UE oraz funkcjonowania nowych ram regulacyjnych: Digital Services Act (DSA) oraz Digital Markets Act (DMA). Eksperci oceniali je jako instrumenty kluczowe dla zapewnienia równowagi między innowacyjnością a ochroną praw konsumentów oraz zasad uczciwej konkurencji. Podkreślano potrzebę konsekwentnego i jednolitego egzekwowania przepisów, w tym przez powołanie niezależnych organów nadzorczych oraz sformalizowanie procedur wyznaczania tzw. gatekeeperów. Wskazywano również na konieczność budowania świadomości obywatelskiej i edukowania użytkowników na temat przysługujących im praw, co ma szczególne znaczenie dla zapewnienia demokratycznej odporności w środowisku cyfrowym.
Strony powiązane: XXXI FIDE Congress Katowice 2025
Dołącz do nas