"Okrągły Stół Rektorów: Polska agenda innowacji" z udziałem UE Katowice

W dniach 23-25 września br. w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach odbywa się Kongres Nowej Mobilności 2026, czyli największe w regionie CEE wydarzenie łączące zrównoważony rozwój i nową mobilność. Pierwszego dnia, w sesji "Okrągły Stół Rektorów: Polska agenda innowacji", Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach reprezentował Prorektor ds. Nauki i Rozwoju Kadry Akademickiej prof. dr hab. Maciej Nowak. W wydarzeniu uczestniczył Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego Marcin Kulasek.

Goście okrągłego stołu rektorów polskich uczelni rozmawiali o roli nauki i szkolnictwa wyższego w rozwoju nowej mobilności oraz o obszarach, w których Polska powinna budować własne kompetencje technologiczne i badawcze. Podkreślano, że nowa mobilność nie może być utożsamiana wyłącznie z elektromobilnością, lecz obejmuje również cyfryzację, sztuczną inteligencję, komunikację, transport kolejowy i lotniczy, logistykę oraz rozwój inteligentnych systemów transportowych. W dyskusji zwracano uwagę na potrzebę wyboru takich specjalizacji, w których Polska posiada już zaplecze naukowe i przemysłowe oraz może osiągnąć przewagę w skali międzynarodowej. Istotnym wątkiem była również potrzeba spojrzenia na rozwój technologii z perspektywy społecznej, prawnej i etycznej, w tym odpowiedzialności za relacje pomiędzy człowiekiem a coraz bardziej autonomicznymi systemami.

Prorektor ds. Nauki i Rozwoju Kadry Akademickiej prof. dr hab. Maciej Nowak zaznaczył, że punktem wyjścia powinno być strategiczne rozpoznanie mocnych i słabych stron Polski oraz wskazanie nisz, w których kraj może stać się liderem nie tylko lokalnym, ale również globalnym. Jako jeden z przykładów wskazał elektryfikację transportu miejskiego, podkreślając jednocześnie znaczenie nauk ekonomicznych dla projektowania nowoczesnych systemów mobilności. "Myślę, że tutaj współpraca naszych środowisk (…) w budowaniu takiej koncepcji nowoczesnego transportu miejskiego, budowaniu taryfy transportu miejskiego, które będą zachęcały mieszkańców do tego, żeby z nich korzystać, to jest też rzeczywiście obszar, którym się zajmujemy (…) już od lat" - podkreślił Prorektor. Nawiązał przy tym do badań dotyczących koncepcji miast 15-minutowych, logistyki miejskiej, transportu zbiorowego oraz projektowania sieci transportowych.

W drugiej części rozmowy uczestnicy skupili się na tym, jak skuteczniej przekładać wyniki badań naukowych na rozwiązania wykorzystywane przez gospodarkę. Wskazywano m.in. na potrzebę większej otwartości na ryzyko i niepowodzenia w projektach badawczych, rozwijania interdyscyplinarności, usuwania barier prawnych oraz stworzenia lepszych warunków do komercjalizacji i wyceny własności intelektualnej. Zwrócono też uwagę na potrzebę trwałej, wieloletniej współpracy uczelni z przedsiębiorstwami oraz większego zaangażowania studentów w rozwiązywanie rzeczywistych problemów biznesowych.

Podsumowując dyskusję, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego Marcin Kulasek, podkreślił znaczenie ścisłego powiązania nauki z gospodarką: "Z perspektywy Ministerstwa Nauki kluczowe są (…) trzy kwestie, czyli badania i rozwój, komercjalizacja oraz kompetencje. Chcemy mocniej powiązać badania z potrzebami przemysłu". Na zakończenie zapowiedział również rozwijanie współpracy administracji, środowiska akademickiego i biznesu, która ma prowadzić do konkretnych rozwiązań oraz skuteczniejszego wykorzystywania wyników badań w gospodarce.

W rozmowie wzięli udział:

• prof. dr hab. inż. Marek Pawełczyk - Rektor Politechniki Śląskiej
• prof. dr hab. inż. Arkadiusz Wójs - Rektor Politechniki Wrocławskiej
• prof. dr hab. inż. Szymon Szewrański - Prorektor ds. relacji społeczno-gospodarczych Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu
• prof. dr hab. inż. Adam Woźniak - Prorektor ds. Rozwoju Politechniki Warszawskiej
• prof. dr hab. Bogumiła Kaniewska - Rektor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Przewodnicząca KRASP
• prof. dr hab. Ryszard Koziołek - Rektor Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
• dr hab. inż. Marek Warzecha, prof. PCz - Rektor Politechniki Częstochowskiej,
• st. bryg. dr hab. inż. Paweł Janik - Dyrektor Centrum Naukowo-Badawczego Ochrony Przeciwpożarowej im. Józefa Tuliszkowskiego - Państwowego Instytutu Badawczego
• dr hab. inż. Tomasz Królikowski - Prorektor ds. Studenckich Politechniki Koszalińskiej
• dr hab. Adam Kola - Prorektor ds. Nauki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu
• dr Marta Adamczyk - Rektor Akademii Górnośląskiej im. Wojciecha Korfantego w Katowicach

Rozmowę moderował Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Dariusz Wieczorek.