Komentarz ekspertów UE Katowice nt. gospodarki regionalnej w kwietniu [raport]

Prezentujemy kwietniowy raport dotyczący sytuacji w gospodarce regionalnej zespołu ekspertów Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach działającego przy Centrum Badań i Rozwoju (CBiR). Według ekspertów światowa gospodarka otrząsnęła się z pandemicznego szoku i nauczyła się funkcjonować w warunkach ograniczeń, a dane napływające z gospodarki po pierwszym kwartale 2021 roku są optymistyczne dla całego kraju.


Główne wnioski z raportu:

  • Dobra sytuacja w gospodarce regionalnej, w pierwszych miesiącach br., jest pochodną jej silnych związków z gospodarką globalną. Światowy przemysł z dużą dynamiką wychodzi z pandemicznego dołka, a Polska i województwo śląskie wpisują się w ten trend.
  • Sytuacja na rynku pracy w dalszym ciągu pozostaje stabilna. Stopa bezrobocia w regionie wynosi 5,1% - co jest dobrym wynikiem. Jednak r/r pula bezrobotnych powiększyła się o 23,4 tys. osób. Pod tym względem nastąpiło zrównanie z sytuacją z marca 2018 r. Być może, paradoksalnie, pandemia pomogła nieco uspokoić sytuację na rynku pracy – na którym jeszcze niedawno panowało powszechne przekonanie o zbyt silnym efekcie tzw. rynku pracownika. Następuje zwiększanie powiatowego zróżnicowania natężenia bezrobocia w regionie oraz wzrost udziału osób bez prawa do zasiłku w puli bezrobotnych.
  • Wyższe r/r wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw są między innymi efektem lepszej, niż początkowo zakładali przedsiębiorcy, kondycji ekonomicznej prowadzonej działalności gospodarczej. W pewnym stopniu w obecnej sytuacji odzwierciedlają także absencje w firmach – pracodawcy zmuszeni są do zatrudniania pracowników w nadgodzinach lub premiowania za dodatkowe zadania. Z kolei w silnie dotkniętej przez ograniczenia pandemiczne branży zakwaterowania i gastronomii przeciętnie wynagrodzenie jest  najniższe w całej gospodarce.
  • W marcu br. odnotowano wzrosty m/m dynamiki produkcji sprzedanej przemysłu oraz produkcji budowlano-montażowej. Jednak są za nie w dużej mierze odpowiedzialne czynniki sezonowe i wzrosty cen (w budownictwie). Znacząco wzrosła również sprzedaż detaliczna i hurtowa, co może z kolei być pochodną okresu przedświątecznego.
  • Ocena koniunktury przez przedsiębiorców wskazuje na wychodzenie z niepewności pandemicznej. Aczkolwiek w składowych prognostycznych badanych przez GUS wskaźników występują niewielkie różnice – czyli przedsiębiorcy nie spodziewają się radykalnej zmiany sytuacji w krótkim terminie, jako efektu luzowania restrykcji epidemicznych.
  • Dokonano oszacowania dynamiki realnego PKB (za 2020 r.) dla poszczególnych województw. Spadek aktywności gospodarczej w regionie spowodowany wiosennymi restrykcjami w 2020 r. należał do najwyższych w Polsce. W skali roku w województwie śląskim przekroczył -5%, natomiast w najlepszym województwie wielkopolskim praktycznie nie zmienił się. Jeżeli szacunki te potwierdzą się, pogłębi to problem słabej dynamiki PKB województwa śląskiego względem konkurencyjnych regionów oraz relatywnie niskiego poziomu PKB na jednego mieszkańca w odniesieniu do potencjału gospodarczego województwa.
  • W I kwartale br. aktywność inwestorów na rynku budowlanym była na znacząco wyższym poziomie, nawet względem bardzo dobrego pierwszego kwartału 2020 r. Rozpoczęto budowę rekordowej liczby mieszkań. To samo dotyczy wydanych pozwoleń na budowę oraz zgłoszeń budowy. Z kolei efekty rzeczowe budownictwa mieszkaniowego (mieszkania oddane do użytkowania) w pierwszym kwartale br. były nieco niższe od pierwszego kwartału 2020 r., ale wyższe niż w 2019 r. Wśród miast liderami rynku mieszkaniowego są Katowice, Częstochowa, Bielsko-Biała, Gliwice i Tychy. Natomiast wśród powiatów: tarnogórski, mikołowski, bielski i cieszyński.
  • Na przełomie I i II kwartału br. odnotowano spadek mobilności względem okresu referencyjnego, który był wynikiem zaostrzenia restrykcji w życiu społecznym i gospodarczym oraz okresu świątecznego.

Uśrednione dane napływające z gospodarki po I kwartale br. są optymistyczne dla całego kraju. Mając na uwadze liczne wciąż obowiązujące ograniczenia – głównie w sektorze usługowym – wyniki ogólnopolskie są nadzwyczaj dobre. Jest to pochodną silnego globalnego popytu na dobra trwałego użytku i z nim związanej bardzo dobrej sytuacji w przemyśle, w tym u najważniejszych partnerów handlowych Polski. Można więc zakładać, że gospodarka światowa otrząsnęła się z pandemicznego szoku i nauczyła się funkcjonować w warunkach ograniczeń. Z kolei konsumenci indywidualni przekierowali swoje zaoszczędzone dochody w inny rodzaj konsumpcji (np. zamieniając wakacyjne podróże na zakupy towarów przemysłowych), co dało dodatkowy impuls popytowy w firmach produkcyjnych. 

W skład zespołu koordynowanego przez dr. Marcina Barona wchodzą: dr hab. Jan Acedański, dr Radosław Cyran, dr Piotr Dąbrowski, dr Bartłomiej Gabryś, dr Piotr Gibas, dr hab. Tomasz Ingram, prof. UE oraz dr Grzegorz Krawczyk. 

Wszystkie komentarze ekspertów można znaleźć na stronie: https://www.ue.katowice.pl/uczelnia/badania-i-rozwoj/komentarze-ekspertow.html.