W dniach 12-16 października 2026 r. obchodzony jest w Polsce Tydzień Mediacji, organizowany z inicjatywy Ministerstwa Sprawiedliwości we współpracy z sądami powszechnymi, organizacjami mediacyjnymi oraz licznymi instytucjami publicznymi. Kulminacyjnym wydarzeniem jest przypadający 15 października Międzynarodowy Dzień Mediacji, ustanowiony w celu popularyzowania mediacji jako alternatywnej metody rozwiązywania sporów.
Badania i doświadczenia praktyczne wskazują, że świadomość społeczna dotycząca mediacji w Polsce nadal pozostaje ograniczona. Wielu uczestników sporów nie posiada wiedzy o możliwości rozwiązania konfliktu bez konieczności prowadzenia długotrwałego postępowania sądowego. Tydzień Mediacji służy upowszechnianiu wiedzy na temat zasad prowadzenia mediacji, jej zastosowania w różnych obszarach życia społecznego oraz roli mediatora jako bezstronnej osoby wspierającej strony w wypracowaniu porozumienia.
Mediacja jest dobrowolnym, poufnym i sformalizowanym w ograniczonym zakresie procesem, w którym neutralny mediator wspiera strony w wypracowaniu wzajemnie akceptowalnego rozwiązania. Jej istotą nie jest rozstrzyganie sporu, lecz stworzenie warunków do dialogu i osiągnięcia porozumienia przez same strony. Zawarta ugoda - po zatwierdzeniu przez sąd - może uzyskać moc prawną ugody sądowej.
Jak zostać mediatorem w Polsce?
Status mediatora w Polsce regulowany jest przede wszystkim przez:
- Kodeks postępowania cywilnego (ustawa z dnia 17 listopada 1964 r.),
- Prawo o ustroju sądów powszechnych (ustawa z dnia 27 lipca 2001 r., w szczególności art. 157a–157f),
- Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 stycznia 2016 r. w sprawie prowadzenia list stałych mediatorów.
W polskim systemie funkcjonują dwa podstawowe statusy mediatorów.
Mediator pozasądowy (umowny) prowadzi mediacje na podstawie umowy zawartej przez strony konfliktu. Przepisy nie przewidują obowiązku ukończenia konkretnego kierunku studiów ani uzyskania państwowej licencji. W praktyce wymagane jest jednak ukończenie specjalistycznego szkolenia z zakresu mediacji oraz wpis na listę mediatorów prowadzoną przez uznane organizacje mediacyjne, takie jak Polskie Centrum Mediacji. Organizacje te określają własne standardy szkoleniowe, etyczne oraz wymagania dotyczące doskonalenia zawodowego.
Stały mediator sądowy prowadzi mediacje na podstawie skierowania przez sąd. Wpis na listę stałych mediatorów następuje decyzją Prezesa właściwego Sądu Okręgowego. Kandydat musi spełniać wymagania określone w art. 157b ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, w szczególności posiadać pełną zdolność do czynności prawnych i korzystać z pełni praw publicznych, mieć ukończone 26 lat, znać język polski, nie być prawomocnie skazanym za umyślne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe oraz posiadać wiedzę i umiejętności w zakresie prowadzenia mediacji potwierdzone odpowiednim przygotowaniem i doświadczeniem.
Kwalifikacje mediacyjne pracownika Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
Dr Łucja Waligóra, adiunkt w Katedrze Zarządzania Zasobami Ludzkimi Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, uzyskała kwalifikacje umożliwiające prowadzenie mediacji zarówno w postępowaniach pozasądowych, jak i sądowych.
W maju 2026 r. została wpisana na listę mediatorów Polskiego Centrum Mediacji – Oddział w Gliwicach, uzyskując status mediatora pozasądowego.
Następnie, w czerwcu 2026 r., decyzją Prezesa Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej, została wpisana na listę stałych mediatorów sądowych, uzyskując uprawnienia do prowadzenia mediacji na podstawie skierowań sądowych.
W maju 2026 r. została również członkinią European Forum for Restorative Justice (EFRJ), uzyskując aktywny status członkowski (nr karty członkowskiej 2026_071), obejmujący dostęp do wydarzeń, szkoleń oraz materiałów eksperckich organizacji zajmującej się wymiarem sprawiedliwości naprawczej w Europie.
Uzyskane kwalifikacje są wynikiem ukończenia specjalistycznych szkoleń obejmujących m.in.:
- Mediacje - szkolenie podstawowe (53 godziny) realizowane przez Centrum Edukacji Otwartej Uniwersytetu SWPS;
- Mediacje pracownicze (30 godzin) realizowane przez Centrum Edukacji Otwartej Uniwersytetu SWPS;
- Mediacje - alternatywna metoda rozwiązywania sporów (8 godzin) realizowany przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP).
Obszarem specjalizacji dr Łucji Waligóry są mediacje pracownicze oraz konflikty w środowisku organizacyjnym, w szczególności spory wewnątrz zespołów, konflikty na linii pracownik - pracodawca oraz sytuacje wymagające odbudowy współpracy i komunikacji w organizacjach.
Dołącz do nas