Transformacja energetyczna Śląska była tematem konferencji poświęconej społeczno-gospodarczym wyzwaniom regionu, który przez lata rozwijał się w oparciu o przemysł, górnictwo i energetykę konwencjonalną. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli administracji publicznej, samorządów, instytucji rozwoju regionalnego, sektora nauki, biznesu oraz organizacji wspierających przedsiębiorców.
Celem spotkania było pokazanie, że transformacja energetyczna na Śląsku nie oznacza wyłącznie wymiany źródeł ciepła czy stopniowego zamykania kopalń. To proces znacznie głębszy, obejmujący przebudowę fundamentów gospodarczych, społecznych i tożsamościowych regionu. Uczestnicy konferencji rozmawiali o tym, jak ograniczać negatywne skutki zmian, jak wspierać przedsiębiorców oraz w jaki sposób budować nowy potencjał konkurencyjny Śląska na rynkach krajowych, europejskich i światowych.
Otwarcie konferencji
Konferencję otworzyło powitanie gości, które poprowadzili Tomasz Czoik, redaktor naczelny "Trybuny Górniczej" i portalu netTG.pl, reprezentujący Wydawnictwo Gospodarcze Sp. z o.o., oraz prof. dr hab. Wojciech Dyduch - Prorektor ds. Kształcenia i Współpracy Międzynarodowej.
Wprowadzając uczestników w tematykę spotkania, podkreślono, że sprawiedliwa transformacja wymaga współdziałania wielu środowisk: administracji rządowej i samorządowej, sektora przedsiębiorstw, instytucji finansowych, świata nauki oraz lokalnych społeczności. Zwrócono uwagę, że zmiany zachodzące w regionie powinny być prowadzone w sposób odpowiedzialny, z uwzględnieniem zarówno bezpieczeństwa energetycznego i gospodarczego, jak również społecznych konsekwencji odchodzenia od dotychczasowego modelu rozwoju.
Bezpieczeństwo energetyczne i surowcowe w kontekście geopolitycznym
Pierwsze wystąpienie merytoryczne, zatytułowane "Transformacja gospodarki - bezpieczeństwo energetyczne i surowcowe kraju w aspekcie aktualnej sytuacji geopolitycznej na świecie", wygłosił Marian Zmarzły, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Energii.
Wystąpienie otworzyło dyskusję nad transformacją w szerokim kontekście bezpieczeństwa państwa. Zwrócono uwagę, że zmiany w sektorze energetycznym nie mogą być analizowane wyłącznie z perspektywy regionalnej, ponieważ pozostają ściśle związane z bezpieczeństwem surowcowym, stabilnością dostaw energii oraz sytuacją geopolityczną. Transformacja gospodarki wymaga więc odpowiedzi nie tylko na pytania dotyczące ograniczania emisji czy rozwoju nowych technologii, ale także na wyzwania związane z niezależnością energetyczną, dostępem do surowców oraz odpornością państwa na kryzysy zewnętrzne.
Ludzie, przedsiębiorstwa i środowisko wobec skutków transformacji
Następnie głos zabrał Tomasz Czoik, redaktor naczelny "Trybuny Górniczej" i portalu netTG.pl, który wystąpił z prelekcją "Transformacja: ludzie, przedsiębiorstwa, środowisko - negatywne konsekwencje, nowe drogi rozwoju".
W tej części zaakcentowano społeczne i lokalne konsekwencje odchodzenia od dotychczasowego modelu gospodarczego. Transformacja została przedstawiona jako proces, który wpływa jednocześnie na pracowników, przedsiębiorstwa, samorządy, środowisko oraz lokalne wspólnoty. Szczególne znaczenie miały takie zagadnienia jak luka kompetencyjna, przyszłość miejsc pracy, konieczność tworzenia nowych specjalizacji gospodarczych, zagospodarowanie terenów poprzemysłowych oraz utrzymanie spójności społecznej w gminach górniczych i pogórniczych.
Debata o przyszłości konkurencyjności Śląska
Jednym z centralnych punktów programu była debata pt. "Jak utrzymać pozycję Śląska jako lidera gospodarczego Polski i wzmocnić jego konkurencyjność na rynkach europejskich i światowych?", moderowana przez Tomasza Czoika.
W rozmowie udział wzięli:
Małgorzata Łącka, Prezes Zarządu Holding KW Sp. z o.o.,
Leszek Pietraszek, Przewodniczący Zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii,
Joanna Schmid, Prezes Zarządu Śląskiego Funduszu Rozwoju Sp. z o.o.,
Grzegorz Wacławek, Wiceprezes Zarządu ds. Restrukturyzacji Polskiej Grupy Górniczej S.A.,
Andrzej Zabiegliński, Wiceprezes Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej S.A.
Panel koncentrował się na przyszłości gospodarczej województwa śląskiego oraz na warunkach koniecznych do utrzymania jego silnej pozycji. Uczestnicy debaty reprezentowali różne perspektywy: przemysłu, samorządu metropolitalnego, finansowania rozwoju, restrukturyzacji sektora górniczego oraz specjalnych stref ekonomicznych. Dzięki temu rozmowa objęła zarówno kwestie strategiczne, jak i bardzo praktyczne wyzwania związane z przekształcaniem lokalnych gospodarek.
Finansowanie zmian i nowe specjalizacje gospodarcze MŚP
Kolejna część konferencji poświęcona była instrumentom wsparcia przedsiębiorstw oraz możliwościom finansowania zmian w sektorze MŚP. Blok rozpoczęło wystąpienie Łukasza Wiejachy, Prezesa Zarządu Wydawnictwa Gospodarczego Sp. z o.o., zatytułowane "Lewary dla tworzenia nowej specjalności gospodarczej - gdzie szukać środków na zmiany profilu działalności MŚP i jak je uzyskać".
Prelekcja dotyczyła jednego z kluczowych elementów sprawiedliwej transformacji, czyli wspierania firm w dostosowywaniu się do nowych warunków gospodarczych. W centrum uwagi znalazły się możliwości pozyskiwania środków na zmianę profilu działalności, rozwój nowych usług i produktów, inwestycje w innowacje oraz budowę odporności przedsiębiorstw.
Następnie Elżbieta Kabelis, Dyrektor Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości, przedstawiła temat "MŚP przyszłości - jak zdobyć środki na innowacje, cyfryzację, zieloną transformację i bezpieczeństwo regionu w konkursach ŚCP".
Wystąpienie koncentrowało się na praktycznych możliwościach wsparcia przedsiębiorców, w tym na konkursach i instrumentach finansowych związanych z innowacyjnością, cyfryzacją oraz zieloną transformacją. Zwrócono uwagę, że środki dostępne dla regionu powinny być inwestowane w sposób strategiczny — tak, aby wzmacniały konkurencyjność firm i odpowiadały na realne potrzeby rynku.
Kolejne wystąpienie, "Co po fedrowaniu? - aspekty bezpieczeństwa wodnego i poeksploatacyjnego na terenie gmin pogórniczych", wygłosił dr hab. inż. Artur Dyczko, prof. IGSMiE PAN, Dyrektor Oddziału Górnośląskiego PIG-PIB.
Temat ten zwrócił uwagę na środowiskowe i infrastrukturalne konsekwencje zakończenia działalności górniczej. W kontekście gmin pogórniczych szczególnie istotne pozostają kwestie bezpieczeństwa wodnego, skutków poeksploatacyjnych, rekultywacji terenów oraz długofalowego zarządzania ryzykami środowiskowymi. Transformacja regionu wymaga więc nie tylko wsparcia przedsiębiorstw i pracowników, ale także odpowiedzialnego podejścia do terenów, które przez lata były związane z działalnością wydobywczą.
Blok zamknęło wystąpienie Grzegorza Sikorskiego, Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach, zatytułowane "Wsparcie MŚP w procesie transformacji oraz finansowanie działań na rzecz ekonomii społecznej - instrumenty, możliwości i dobre praktyki".
W tej części podjęto temat rynku pracy, przekwalifikowania pracowników oraz roli ekonomii społecznej w łagodzeniu skutków transformacji. Zwrócono uwagę, że proces zmian wymaga nie tylko inwestycji infrastrukturalnych, ale również działań ukierunkowanych na ludzi - ich kompetencje, bezpieczeństwo zawodowe i zdolność do odnalezienia się w nowych realiach gospodarczych.
Regionalne i lokalne ekosystemy wspierania przedsiębiorczości
Następny blok tematyczny, zatytułowany "Kompensacja ryzyka działalności - regionalne i lokalne ekosystemy wspierania działalności gospodarczej MŚP", poprowadziła Marlena Miąsko, Wiceprezes i Zastępca Dyrektora Generalnego Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach.
Ta część konferencji była poświęcona warunkom bezpiecznego funkcjonowania przedsiębiorstw w czasie głębokiej zmiany gospodarczej. Transformacja oznacza dla firm zarówno nowe możliwości, jak i ryzyka: finansowe, energetyczne, organizacyjne, cyfrowe oraz kompetencyjne. Dlatego szczególnego znaczenia nabierają regionalne i lokalne ekosystemy wsparcia, obejmujące instytucje otoczenia biznesu, samorządy, organizacje branżowe, fundusze rozwoju, instytucje rynku pracy oraz uczelnie.
W ramach tego bloku dr Adam H. Pustelnik, Dyrektor Ryzyka i Bezpieczeństwa Informacji Grupy MAK, przedstawił wystąpienie "Bezpieczeństwo cyfrowe jako wyzwanie dla efektywnego działania MŚP".
Prelekcja pokazała, że cyfryzacja, choć jest jednym z warunków rozwoju nowoczesnych firm, wiąże się również z koniecznością skutecznego zarządzania ryzykiem. Bezpieczeństwo informacji, odporność na cyberzagrożenia i właściwe procedury organizacyjne stają się niezbędnym elementem stabilnego funkcjonowania przedsiębiorstw. W warunkach transformacji, w której firmy coraz częściej inwestują w nowe technologie i cyfrowe modele działania, cyberbezpieczeństwo powinno być traktowane jako jeden z filarów ich odporności.
Następnie prof. dr hab. inż. Stanisław Tokarski, ekspert Głównego Instytutu Górnictwa i Akademii Górniczo-Hutniczej, omówił temat "Miks energetyczny - ryzyko luki mocy sterowalnych w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym".
Wystąpienie dotyczyło jednego z najbardziej strategicznych aspektów transformacji - stabilności systemu energetycznego. Wskazano, że rozwój nowych źródeł energii musi być analizowany w powiązaniu z bezpieczeństwem dostaw, zdolnością bilansowania systemu oraz ryzykiem niedoboru mocy sterowalnych.
Istotnym głosem środowiska akademickiego było wystąpienie prof. dr hab. Aldony Frączkiewicz-Wronki z Katedry Zarządzania Publicznego i Nauk Społecznych, zatytułowane "Kompetencje dla transformacji".
Wystąpienie podkreśliło, że edukacja, rozwój kadr i uczenie się przez całe życie są jednymi z najważniejszych warunków sprawiedliwej transformacji. Bez odpowiednio przygotowanych ludzi nawet najlepiej zaprojektowane instrumenty finansowe i inwestycyjne nie przyniosą trwałych efektów. Dlatego uczelnie, instytucje szkoleniowe i organizacje rynku pracy powinny aktywnie uczestniczyć w przygotowywaniu regionu do nowych wyzwań.
Pytania publiczności i podsumowanie wydarzenia
Ostatnim punktem programu była sesja pytań i odpowiedzi "na gorąco", prowadzona przez Tomasza Czoika, redaktora naczelnego "Trybuny Górniczej" i portalu netTG.pl. Uczestnicy konferencji mieli możliwość odniesienia się do poruszonych wcześniej zagadnień oraz zadania pytań dotyczących praktycznych aspektów transformacji.
Dyskusja stanowiła podsumowanie najważniejszych wątków wydarzenia: przyszłości gospodarczej Śląska, bezpieczeństwa energetycznego, wsparcia przedsiębiorstw, finansowania inwestycji, wyzwań środowiskowych, roli samorządów oraz konieczności rozwijania nowych kompetencji.
Wnioski płynące z konferencji potwierdzają, że przyszłość regionu zależy od zdolności do odpowiedzialnego przeprowadzenia transformacji - tak, aby była ona nie tylko konieczna, ale również sprawiedliwa, bezpieczna i rozwojowa.
Dołącz do nas