W ramach Europejskiego Miasta Nauki 2024 i planowanych 50 tygodni tematycznych będziemy skupiać się na najbardziej istotnych tematach budzących zainteresowanie współczesnego społeczeństwa. Przedstawiamy Wam 6. ścieżek tematycznych dotyczących wybranych zagadnień, a dla których nauka może poszukiwać odpowiedzi i rozwiązań.
6. ścieżek tematycznych
Zdrowie i jakość życia
Troska o nasze zdrowie fizyczne i psychiczne powinna być naszym priorytetem. Niestety pomimo rozwoju współczesnej medycyny i wzrostu jakości życia, często nie wiemy, jak działać w zgodzie z naszym organizmem i nie zdajemy sobie sprawy z tego, co jest dla nas najlepsze. W ostatnich latach zmagaliśmy się globalnie z trudną sytuacją pandemiczną, która nadszarpnęła zdrowie wielu z nas. Obecnie jesteśmy świadkami równie groźnej sytuacji – tuż za naszą granicą trwa wojna Rosji przeciwko Ukrainie.
Zwiększenie dostępu do usług zdrowotnych i edukacja w zakresie zdrowia to podstawa zrównoważonego rozwoju regionu i jeden z celów Miasta Nauki. Ważna jest również rewitalizacja obszarów poprzemysłowych, aby w jak największym stopniu służyły lokalnej społeczności. Dobre planowanie przestrzeni publicznych i zazielenianie terenów umożliwią miłe spędzanie wolnego czasu na świeżym powietrzu.
Klimat i środowisko
Zmiany klimatu i zanieczyszczenie środowiska dotykają każdego człowieka na Ziemi. Podnoszący się poziom wód grozi utratą domostw przez setki tysięcy ludzi zamieszkujących wybrzeża. Gwałtowne zjawiska pogodowe sieją spustoszenie, powodując ogromne straty finansowe, a zanik bioróżnorodności przyczynia się do zmniejszenia odporności u ludzi i ubożenia ekosystemów. W przypadku naszego regionu ważne jest podejmowanie prób rewitalizacji środowiska zniszczonego przez przemysł – dawniej dającego pracę i napędzającego rozwój, a obecnie postrzeganego przez pryzmat zniszczonych terenów czy zaburzonych cieków wodnych (takich jak "rzeka-nie-rzeka" Rawa).
Przemysły przyszłości
Myślenie o przemysłach przyszłości doprowadziło nas również do spostrzeżenia, że wszystkie pozostałe ścieżki tematyczne EMNK 2024 mogą skutkować nowymi rozwiązaniami. Tematy związane ze zdrowiem, klimatem, innowacjami społecznymi, kreacją i krytyką, a także dziedzictwem przemysłowym pobudzają nas do zadawania fascynujących pytań i poszukiwania niezwykłych odpowiedzi. W ramach rozważań o przemysłach przyszłości postaramy się wspólnie identyfikować wszystkie pytania, jakie może zadawać współczesna nauka.
Innowacje społeczne
Musimy zadać sobie pytanie, jak Miasto Nauki powinno wzmacniać i rozwijać mobilizację społeczną wokół wymienionych instytucji i inicjatyw oraz jak akcentować kulturotwórczą rolę nauki. Przyjrzymy się temu, jak nauka może przyczyniać się do identyfikacji potrzeb społecznych, a także temu, jak wpływa ona na przeprowadzanie istotnych zmian społecznych w regionie. Chcemy także zaprezentować działania w zakresie citizen science – nauka obywatelska daje doskonałą szansę na uzyskanie realnego wpływu na pracę naukowców przez mieszkańców województwa śląskiego. Istotny jest również wpływ obywateli na rozwój regionu i umożliwienie im decydowania o tym, jak powinien wyglądać proces zmian. W ramach obchodów Europejskiego Miasta Nauki 2024 pojawią się elementy programu, które umożliwią włączanie się mieszkańców do prac badawczych.
Dziedzictwo przemysłowe i kulturowe
W ścieżkę będą wpisywały się wszystkie aktywności, które dotyczą szeroko rozumianego dziedzictwa przemysłowego i kulturowego. Jednym z poruszanych tematów będą procesy transformacji społeczno-gospodarczej w regionach, gdzie obecny był przemysł ciężki. Nie da się ukryć, że węgiel odgrywa dużą rolę w naszej metropolii. Warto na niego patrzeć wielowymiarowo, a nie tylko z perspektywy czarnych brył wydobywanych w kopalniach. Ponadto, dobra kultury zachowane po naszych przodkach – stroje górników, hutników, sprzęt, jakim posługiwali się podczas pracy czy miejsca produkcji dóbr – są źródłem informacji o tym, jak żyły poprzednie pokolenia, pokazują też historię miejsc oraz ludzi, którzy istnieli przed nami. Postaramy się również przyjrzeć niezwykłej różnorodności regionu, w jakim część procesów związanych z uprzemysłowieniem wiązała się z wchodzeniem w głąb ziemi i konstruowaniem kopalni – budowaniem wyjątkowych miast pod ziemią. Przyjrzymy się również innym formom przedsiębiorczości, które nie były związane z przemysłem wydobywczym czy hutniczym.
Kreacja i krytyka
W ramach ścieżki chcemy skupić się wokół m.in. zagadnienia kreowania i prowadzenia narracji, ale także krytycznego namysłu nad przedsięwziętymi działaniami. Zwrócimy uwagę na interdyscyplinarność, ponieważ tylko spojrzenie z różnych perspektyw pozwala stworzyć komplementarną i wewnętrznie spójną rzeczywistość. Jesteśmy zainteresowani również najnowocześniejszymi metodami nauczania. Kształtowanie wśród nie tylko uczniów i studentów, lecz całego społeczeństwa krytycznej refleksji oraz otwartości na drugiego człowieka jest istotne z punktu widzenia zmian, jakie obserwujemy we współczesnym świecie, przesiąkniętym różnego rodzaju fałszywymi informacjami. Z tego powodu ważna jest umiejętność krytycznego myślenia – postrzegamy naukę nie tylko jako sposób opisu rzeczywistości, ale również ciągłego doskonalenia się poprzez częste mówienie: „sprawdzam”. Nauka ma być ćwiczeniem w nieustannym doskonaleniu.
Więcej informacji można znaleźć na stronie Europejskiego Miasta Nauki.
Dołącz do nas