Dostępność to podejmowanie działań umożliwiających wszystkim osobom (bez względu na rasę, niepełnosprawność, płeć, wiek, pochodzenie etniczne, wyznawaną religię, światopogląd, orientację seksualną) pełne uczestnictwo we wszystkich dziedzinach życia, na jednakowych, sprawiedliwych zasadach, co jest odzwierciedlone w misji i strategii Uniwersytetu jako społecznej odpowiedzialności Uczelni, tj. wartości wynikającej z wrażliwości społeczności akademickiej na współczesne wyzwania związane z rozwojem nauki i dydaktyki oraz potrzebami otoczenia.
W związku z tym uczelnia systematycznie zwiększa swoją dostępność poprzez podejmowanie działań na rzecz osób posiadających szczególne potrzeby. Działania te są przede wszystkim nakierowane na zwiększenie dostępności architektonicznej, cyfrowej oraz komunikacyjno-informacyjnej.
Podejmowane działania obejmują m.in.:
- przystosowanie infrastruktury architektonicznej i komunikacyjnej uczelni dla osób ze szczególnymi potrzebami,
- wyrównanie szans edukacyjnych,
- zmiany uregulowań prawnych w zakresie uwzględnienia szczególnych potrzeb,
- wsparcie finansowe (stypendia specjalne),
- zakup sprzętu i oprogramowania specjalistycznego, ułatwiającego edukację osobom z różnymi dysfunkcjami zdrowotnymi,
- dostosowanie infrastruktury informatyczno-komunikacyjnej do standardów WCAG.
Wdrażanie procesu dostępności na Uniwersytecie opiera się na trzech założeniach: wiedzy, wrażliwość i orzecznictwie.
Świadomość rozwiązań służących dostępności, to zasób budowany na podnoszeniu poziomu wiedzy społeczności akademickiej poprzez szkolenia, rozmowy i zdobywanie doświadczenia.
Wszystkie jednostki Uczelni realizując swoje działania kierują się ideą dostępności opartą o wrażliwość osób w nich działających. Bieżącym wsparciem całej społeczności akademickiej jest Centrum Dostępności, które udziela wsparcia osobom ze szczególnymi potrzebami, a także wszystkim osobom otwartym na działania w obszarze dostępności.
Zakres pomocy Centrum obejmuje przede wszystkim wsparcie:
- procesu dydaktycznego zarówno dla studentów, doktorantów jak i pracowników Uniwersytetu poprzez między innymi: zajęcia wyrównawcze z języków obcych i wychowania fizycznego, dostosowanie form zaliczeń i egzaminów, udostępnianie materiałów dydaktycznych jak i ich dostosowanie;
- funkcjonowania poprzez oferowanie usług asystenta jak i tłumacza języka migowego; psychologiczne itd.
Na Uniwersytecie reprezentantem osób ze szczególnymi potrzebami jest powołany Pełnomocnik ds. osób ze szczególnymi potrzebami, którego zadaniem jest przede wszystkim:
- reprezentowanie interesów w/w osób,
- pomoc w zakresie zapewnienia odpowiednich warunków podczas toku studiów, oraz doraźna pomoc w rozwiązywaniu bieżących problemów osób ze szczególnymi potrzebami,
- wydawanie opinii odnośnie trudności organizacyjnych i technicznych związanych z funkcjonowaniem osób ze szczególnymi potrzebami,
- podejmowanie działań na rzecz rozpowszechniania praktyk właściwego traktowania osób ze szczególnymi potrzebami,
- wszelkie działania zwiększające dostępność.
Ogół decyzji związanych z upowszechnianiem dostępności Uniwersytet określa przez swoje orzecznictwo, które staje się podstawą podejmowanych działa w tym obszarze.
"UEKat dostępny – program wsparcia procesu kształcenia dla osób ze szczególnymi potrzebami"
Wyrazem podejmowanych działań w obszarze dostępności jest między innymi zrealizowany w okresie od 1 listopada 2021 roku do 30 września 2023 roku projekt "UEKat dostępny – program wsparcia procesu kształcenia dla osób ze szczególnymi potrzebami". Projekt uzyskał finasowanie w kwocie 1 698 576,00 zł. Głównym celem projektu była likwidacja barier w dostępie do studiów oraz wprowadzenie do programów nauczania działań zapewniających dostępność dla studentów z niepełnosprawnościami poprzez osiągnięcie modelu uczelni dostępnej.
W ramach projektu wyodrębniono 6 obszarów takich jak: podniesienie świadomości pracowników w obszarze dostępności, wprowadzenie procedur dostępności, opracowanie standardów kształcenia i rekrutacji uwzględniających potrzeby osób z niepełnosprawnościami, rozwinięcie zaplecza technologicznego zapewniającego minimalny poziom dostępności, likwidacja barier architektonicznych oraz dostosowanie struktur organizacyjnych.
W ramach prowadzonych działań projektowych zwiększono poziom wiedzy i wrażliwości pracowników Uniwersytetu poprzez zrealizowanie szkoleń merytorycznych z obszaru dostępności, obejmujących m.in. zagadnienia związane z komunikacją i obsługą osób ze szczególnymi potrzebami, pracę z osobami z zaburzeniami zdrowia psychicznego oraz spektrum autyzmu, jak również adaptację materiałów dydaktycznych w wersji elektronicznej na zajęcia ze studentami z niepełnosprawnością wzroku a także nabycie umiejętności posługiwania się językiem migowym przez wybranych pracowników uczelni mających bezpośrednią styczność z osobami głuchoniemymi.
Realizacja projektu pozwoliła także na uszczegółowienie wdrażanego procesu dostępności poprzez wprowadzenie zarządzenia w sprawie zapewnienia dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami oraz zawarcie zapisów w pozostałych aktach normatywnych uczelni uwzględniających interesy osób ze szczególnymi potrzebami. Efektem projektowym jest także usprawnienie działań obsługi procesu dydaktycznego poprzez między innymi wprowadzenie formularzy elektronicznych oraz udostępnienie przewodnika dla studentów wymagających wsparcia w procesie rekrutacji i kształcenia oraz nauczycieli akademickich zawierającego wskazówki dotyczące pracy ze studentami ze szczególnymi potrzebami. W obszarze dydaktyki podjęto próbę napisania podręcznika posiadającego walory dostępności do jednego z przedmiotów kierunkowych, który dzięki działaniom projektowym uzyskał 100% dostępność cyfrową. W ramach projektu zintensyfikowane zostały prace nad dostosowaniem infrastruktury informacyjno-komunikacyjnej dla osób ze szczególnymi potrzebami, które zaowocowały wdrożeniem nowego szablonu graficznego strony głównej uczelni, montażem totupointów, oznakowań pomieszczeń w alfabecie Braille’a wraz z tagami NFC, montażem nakładek na poręcze z napisami w alfabecie Braille’a, planów tyflograficznych czy też instalacją infokiosków. W celu zintensyfikowania działań w obszarze dostępności w strukturach organizacyjnych zatrudniono Koordynatora dostępności, którego zadaniem jest ciągły monitoring podejmowanych przedsięwzięć w obszarze dostępności.
Działania projektowe to nie jedyne działania podejmowane przez Uniwersytet w obszarze zwiększania dostępności.
Uczelnia zwiększa także swoją dostępność w nauce. Przyjęta Instytucjonalna Polityka Otwartości umożliwiła w ramach Otwartego Dostępu korzystanie z literatury naukowej bez opłat, logowania czy innych wymagań technicznych, co zwiększyło jej dostępność dla wszystkich pracowników naukowych, naukowo-dydaktycznych jak i studentów i doktorantów. Dzięki tak przyjętej polityce poszerzona została możliwości dzielenia się wynikami prowadzonych badań i treściami edukacyjnymi, co usprawniło obieg informacji w nauce i zwiększyło zasięg oddziaływania publikacji. Promocja informacji o polityce otwartego dostępu i korzyściach z niej wynikających jest jednym z zadań powołanego Pełnomocnika ds. Otwartego Dostępu.
Zwiększa się także dostępność architektoniczna. W sierpniu 2022 roku rozpoczęto roboty budowlane w ramach dostosowania kampusu dla osób ze szczególnymi potrzebami. Zrealizowana została: pochylnia dojazdowa przed budynkiem A, windy zewnętrzne w budynkach B i C, zagospodarowano i uporządkowano teren pomiędzy budynkami B i C wraz z utworzeniem miejsc parkingowych oraz zewnętrzną strefą wypoczynkową. Ze środków projektu doposażono budynki Uczelni w przenośne pochylnie dojazdowe.
Dostępność stanowi jeden z istotnych fundamentów społecznych będąc cechą środowiska etycznego, zaangażowanego społecznie oraz działającego na rzecz zrównoważonego rozwoju dlatego też wskazane działalności będą nadal kontynuowane poprzez stworzenie Strategii dostępności uwzględniając między innymi poszerzenie zakresu zadań ówczesnego Centrum Wsparcia Osób ze Szczególnymi Potrzebami zmieniając jego nazwę na Centrum Dostępności.
Dołącz do nas