Bezpieczną jazdę zapewni nam nie tylko przestrzeganie przepisów ruchu drogowego, ale również odpowiednie wyposażenie rowerzysty oraz użytkowanego przez niego sprzętu. Do najważniejszych akcesoriów zwiększających bezpieczeństwo jazdy na rowerze zaliczamy: kask, odpowiednią odzież oraz odpowiednie oświetlenie roweru. Przed każdą wyprawa rowerową należy bezwzględnie sprawdzić stan hamulców oraz powietrza w oponach. W artykule znajdziecie informacje na temat najważniejszych elementów wpływających na bezpieczeństwo jazdy na rowerze.

1. Kask
2. Oświetlenie
3. Odzież
4. Stan roweru i jego wyposażenie
5. Bezpieczna jazda
6. Praktyczne porady
7. Kradzież
8. Dbaj o swój rower
9. Jak przygotować rower do nowego sezonu

1. Kask

Kask dla rowerzysty, podobnie jak pasy dla kierowcy samochodu, jest elementem zapewniającym bezpieczeństwo podczas jazdy. Wybór odpowiedniego kasku dla amatorów nie należy do łatwego zadania, niemniej jednak w każdym sklepie sportowym sprzedawcy doradzą nam, jakich paramentów należy szukać, by dokonać odpowiedniego zakupu.

Warto jednak wiedzieć, iż kask powinien posiadać odpowiednie atesty. Przed zakupem należy sprawdzić, czy towar dobrze dopasowuje się do rozmiarów naszej głowy i czy czujemy się w nim w miarę komfortowo. Kask w żaden sposób nie powinien nas uciskać, gdyż ból w czasie jazdy w terenie może okazać się o wiele silniejszy i powodować duży dyskomfort w jeździe. Kolejnym elementem, na który powinniśmy zwrócić uwagę to na pewno jakość wykonania. Możemy zawsze porównać kask z modelem o wiele droższym, by sprawdzić jak bardzo się różni. Zwracamy uwagę również na ilość otworów wentylacyjnych, na certyfikacje i zgodność z normą. W momencie uderzenia kask pochłania dużo energii, jednocześnie minimalizując narażenie głowy na uraz. Zaleca się, aby kask został wymieniony po każdorazowym uderzeniu na nowy.

2. Oświetlenie

Zgodnie z przepisami Prawa o Ruchu Drogowym oraz z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 2002 roku o obowiązkowym wyposażeniu pojazdów rowerzysta powinien wyposażyć swój rower w:

• jedno światło przednie białe lub żółte - nie może być migające;
• jedno światło tylne czerwone, odblaskowe - inne niż trójkątne;
• jedno światło tylne czerwone, które może być migające;
• co najmniej jeden skutecznie działający hamulec;
• dzwonek lub inny sygnał ostrzegawczy o nieprzeraźliwym dźwięku;
• dopuszcza się umieszczanie świateł odblaskowych barwy żółtej samochodowej: na pedałach oraz kołach roweru.

Równie ważnej jest, aby rowerzysta był widoczny na drodze, zarówno po zmroku jak i w ciągu dnia. Często kierowcy zauważają rowerzystę w ostatniej chwili, tuż przed maską pojazdu. Może to być spowodowane brudną szybą samochodu, padającym deszczem, oślepieniem kierowcy światłami jadących z naprzeciwka samochodów jak również ciemną odzieżą rowerzysty czy brakiem oświetlenia roweru. Dlatego rowerzysta powinien zakładać ubrania, na których znajdują się elementy odblaskowe albo najlepiej mieć założoną specjalną kamizelkę odblaskową, żółtą bądź pomarańczową.

Pamiętajmy, że widoczny rowerzysta to bezpieczny rowerzysta!

3. Odzież

Jak to już wcześniej zostało powiedziane, bardzo ważne jest, aby rowerzysta był widoczny na drodze. Powinien on posiadać odpowiednie ubranie, najlepiej, aby zakładał specjalną kamizelkę odblaskową. Rowerzyście nie wolno też zapomnieć o odblaskowych dodatkach do ubioru. Odblaskowe opaski założone na nogi, ręce, przymocowane odblaski do odzieży poinformują kierowcę o znajdującym się przed nim rowerzyście.

Ubiór rowerzysty, który poprawi bezpieczeństwo podczas jazdy powinien składać się z:

• kasku rowerowego (podczas uderzenia kask pochłania część energii i zmniejsza tym samym narażenie głowy na urazy);
• odzieży ostrzegawczej (poprawia widoczność rowerzysty na drodze);
• rękawic (poprawiają komfort jazdy, pewność w trzymaniu kierownicy oraz ochraniają ręce przed bolesnymi skutkami otarć);
• ochraniaczy (łokci, kolan oraz nadgarstków), jeśli jeździmy w trudnym terenie;
• okularów przeciwsłonecznych (chronią nie tylko przed promieniami słońca, powodują również, że oczy nie łzawią podczas większych prędkości, chronią nasze oczy przed kurzem i owadami).

4. Stan roweru i jego wyposażenie

Odpowiednia odzież rowerzysty jak również wyposażenie roweru w odpowiednie światła to jeszcze nie wszystko. Aby zapewnić sobie bezpieczną jazdę na rowerze, należy również zadbać o stan techniczny pojazd, na którym będziemy się poruszać. Zatem zanim wyjedziesz na przejażdżkę sprawdź czy w rowerze:

• hamulce są sprawne (klocki nie starte, linki nieponadrywane);
• koła są mocno dokręcone;
• przerzutki sprawnie działają;
• nie ma luzów: w napędzie, kołach, kierownicy;
• łańcuch jest nasmarowany;
• w oponach powietrze ma odpowiednie ciśnienie;
• opony nie są pościerane;
• cały rower jest czysty.

Dla przypomnienia (wg Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dn. 31.12.2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. nr 32, poz. 262 z późn. zm.) rower powinien być wyposażony w:

• jedno światło przednie białe lub żółte – nie może być migające,
• jedno światło tylne czerwone, odblaskowe – inne niż trójkątne,
• jedno światło tylne czerwone, które może być migające,
• co najmniej jeden skutecznie działający hamulec,
• dzwonek lub inny sygnał ostrzegawczy o nieprzeraźliwym dźwięku.

5. Bezpieczna jazda

W wypadkach samochodowych z udziałem rowerzystów, to ci drudzy najczęściej giną bądź ulegają poważnym obrażeniom. Dlatego też, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia niebezpieczeństwa podczas rowerowych przejażdżek rowerzysta powinien:

• bezwzględnie stosować się do znaków drogowych,
• bezwzględnie przestrzegać przepisów ruchu drogowego,
• używać elementów odblaskowych,
• zakładać kask ochronny,
• posiadać odpowiednie wyposażenie roweru, jak również w pełni sprawny technicznie pojazd.

Zasady te pozwolą na bezpieczna jazdę rowerem tylko wtedy, gdy zostaną zastosowane wszystkie równocześnie.

Krótko i treściwie, czyli wyciąg z przepisów:

• rowerzysta musi korzystać z drogi dla rowerów lub z drogi przeznaczonej zarówno dla pieszych jak i rowerów;
• na skrzyżowaniu drogi rowerowej z ulicą, rowerzysta musi ustąpić pierwszeństwa;
• rowerzysta nie może poruszać się na rowerze na przejściu dla pieszych, musi zsiąść z roweru i przeprowadzić rower przez przejście;
• rowerzysta nie może korzystać z chodnika dla pieszych poza pewnymi wyjątkami - gdy nie ma ścieżki rowerowej, chodnik ma powyżej 2m szerokości, na drodze dozwolony jest ruch pow. 50 km/h, mimo to na chodniku ustępujemy pieszym miejsca i zachowujemy szczególną ostrożność;
• rowerzysta korzystający z drogi dla rowerów ma pierwszeństwo przed pieszym;
• pełnoletni rowerzysta może korzystać z chodnika lub lewej strony jezdni, jeżeli ma pod opieką dziecko do lat 10 oraz nie ma możliwości jazdy prawą stroną – wciąż ustępuje miejsca nadjeżdżającym pojazdom;
• do 18 roku życia rowerzysta musi posiadać kartę rowerową, którą wydaje dyrektor szkoły, osoby pełnoletnie nie potrzebują żadnych uprawnień do poruszania się na rowerze po drogach;
• nie wolno jeździć na rowerze w stanie nietrzeźwym (powyżej 0,5 promila).

6. Praktyczne porady

1. Nigdy nie zapominaj o kasku podczas jazdy
2. Stosuj odpowiednio widoczną odzież podczas jazdy
3. Każdy zamiar skrętu sygnalizuj
4. Bądź zawsze czujny
5. Nigdy nie puszczaj kierownicy podczas jazdy
6. Nie trzymajmy się kurczowo brzegu jezdni - jedź w pewnej odległości od krawędzi drogi - pobocze często jest pełne dziur
7. Po zmroku pamiętaj, aby wyposażyć się w odpowiednie oświetlenie
8. Lusterko wsteczne często bywa bardzo przydatnym dodatkowym wyposażeniem roweru
9. Nie zawsze, gdy widzisz kierowcę, on widzi Ciebie, zachowaj ostrożność
10. Zwolnij, szczególnie po zmierzchu, kiedy jesteś mniej widoczny
11. W dniu zakupu sprzętu rowerowego nie zapomnij go wyposażyć w niezbędne dodatkowe wyposażenie
12. W dłuższą wycieczkę rowerową zabierz apteczkę pierwszej pomoc

7. Kradzież

Nie ma niestety rad, które zupełnie wyeliminują kradzież bądź dewastację roweru. Wynika to z faktu, że rower składa się ze skręconych ze sobą części (często klamkami). Dlatego jeśli złodziej nie skradnie całości roweru, to może przywłaszczyć sobie siodełko, koło itd.

Możemy natomiast w znacznym stopniu utrudnić złodziejowi zdobycie łupu.

Po pierwsze, czego nie powinniśmy robić, jeżeli nie chcemy stracić swojego roweru:

• nie zostawiajmy nigdy roweru gotowego do drogi przed sklepem, na ulicy (pamiętaj okazja czyni złodzieja);
• nie zapinajmy rowerów na zamknięcie typu „linka” nawet tych najgrubszych (sekator złodzieja poradzi sobie z tym bez problemu).

Po drugie, co zatem powinniśmy zrobić by chronić nasz sprzęt przed kradzieżą?

• zaopatrzyć się w porządne zabezpieczenie typu U-Lock, najlepiej renomowanej firmy (zdecydowaną większość zapięć na rynku można sforsować w ciągu kilku sekund). Lepsze zapięcia mogą spowodować, że złodziej po prostu zrezygnuje z kradzieży;
• spinamy rower U-lockiem tak, by spięte było koło, rama, oraz cały rower był przytwierdzony do mocnego słupa, kraty czy płotu;
• tylne koło spinamy z ramą dodatkową kłódką;
• z roweru zdejmujemy liczniki, lampki, ewentualnie siodełko (pamiętaj im bardziej bajerancki rower tym bardziej zwraca uwagę złodzieja);
• pozostawiamy przypięty rower w miejscu specjalnie do tego wyznaczonym.

8. Dbaj o swój rower

Jeżeli zależy Ci, aby przez wiele lat cieszyć się jazdą na swoim ulubionym rowerze, powinieneś o niego dobrze dbać. Odpowiednia konserwacja roweru oprócz zadbanego wyglądu zapewni Ci również bezpieczną jazdę.

Jedna z najważniejszych wskazówek to staraj się przechowywać rower w suchym i czystym miejscu. Uchronisz w ten sposób rower od ewentualnego rdzewienia jego najważniejszych elementów. Następnym bardzo ważnym krokiem jest utrzymywanie roweru w czystości. Czysty rower to nie tylko jego lepszy wygląd, ale również możliwość szybszego dostrzeżenia ewentualnych usterek. Do czyszczenia roweru nie potrzeba nam dużo rzeczy, wystarczy miękka szczotka, ciepła woda i szampon samochodowy, choć sprawdzi się również płyn do naczyń. Rower myj oczywiście, gdy tego wymaga sytuacja, a na pewno po dłuższej przerwie (np. po zimie) lub po jeździe w błotnistym terenie.

Bardzo ważne jest również przeprowadzanie kontroli roweru, dotyczy to w szczególności osób aktywnie korzystających z dwukołowca. Taką kontrolę należy przeprowadzać przynajmniej raz w tygodniu, sprawdza się wtedy stan elementów najbardziej narażonych na usterki, np. łańcuch, opony czy hamulce. Łańcuch nie może być suchy, bo skrzypi i szybciej się zużywa. Czyść go szczotką (dobrze jest też go odtłuścić), a następnie na każdą rolkę łańcucha nanieś po jednej kropli oleju – nie więcej, gdyż wtedy szybko się on zabrudzi. Sprawdź też koła. Zobacz, czy są odpowiednio napompowane, czy nie ucieka z nich powietrze, obręcze nie są scentrowane i czy szprychy są w komplecie. Sprawność hamulców sprawdza się natomiast poprzez maksymalne ściśnięcie rączek hamulców, koła nie powinny się wtedy obracać.

9. Jak przygotować rower do nowego sezonu

Po dłuższej przerwie nieużytkowania roweru, np. po zimie, zanim wsiądziesz na rower musisz wpierw dokładnie go przygotować do jazdy. Zwłaszcza jeśli popełniłeś częsty błąd rowerzystów mieszkających w blokach i przechowywałeś swój jednoślad na balkonie lub w piwnicy. Wilgoć powoduje ogromne szkody naszemu sprzętowi i powoduje konieczność wymiany niektórych jego części.

Najpierw powinno się oczyścić rower z kurzu, ewentualnego błota czy innych zanieczyszczeń. Do mycia roweru najlepiej użyć wilgotnej szmatki z dodatkiem specjalistycznego płynu lub zwykłego płynu do mycia naczyń. Nie zaleca się używania urządzeń wysokociśnieniowych, tzw. karcherów. Na koniec należy osuszyć rower, np. przecierając go suchą szmatką, by nie powstały zacieki.

Po oczyszczeniu roweru należy mu się uważnie przyjrzeć. Zaczynamy od opon - może są uszkodzone lub przetarte i nadające się do wymiany. Na pewno należy je dopompować. Szprychy powinny być tak samo sztywne, nie mogą być powykrzywiane.

Następnie należy sprawdzić sprawność hamulców - zobaczyć, czy klocki nie są zdarte i czy równo dochodzą do obręczy, czy koła nie są blokowane. Jeśli z klocków starł się bieżnik służący do odprowadzania błota, należy tę część wymienić.

Kolejnym elementem roweru, któremu należy się uważnie przyjrzeć jest łańcuch. Jeżeli zardzewiał, można go naoliwić samodzielnie. Natomiast odnośnie amortyzatorów, zasady ich konserwacji powinny znajdować się w instrukcji obsługi roweru. Jednak bez odpowiednich narzędzi i preparatów lepiej powierzyć ich czyszczenie serwisantowi.

Na koniec jeszcze jedna rada - przed wyruszeniem na drogę sprawdź, czy wszystkie elementy są dobrze dokręcone. Szczególną uwagę zwróć na kierownicę, siodełko i pedały.