Zrównoważony konsument a transformacja energetyczna Metropolii GZM

Informacje o projekcie

Okres realizacji: 2024 r. 
Kierownik zadania badawczego: dr Sylwia Słupik, Katedra Polityki Społecznej, Gospodarczej i Środowiskowej 
Finansowanie: Metropolitalny Fundusz Wspierania Nauki; zadanie realizowane w ramach ECOnomics4Climate II.

Projekt dotyczył roli mieszkańców i gospodarstw domowych w transformacji energetycznej Metropolii GZM. Analizowano postawy wobec oszczędzania energii, efektywności energetycznej i inwestycji w odnawialne źródła energii, ze szczególnym uwzględnieniem barier i motywacji zachowań proekologicznych.

Cel i zakres badań

Celem było rozpoznanie wzorców zachowań konsumentów energii, ocena podejmowanych działań i inwestycji, identyfikacja barier zrównoważonej konsumpcji oraz sformułowanie rekomendacji dla polityki klimatyczno-energetycznej Metropolii.

Metodyka badań

W październiku 2024 r. przeprowadzono badanie ankietowe CAWI na próbie 1067 respondentów, z uwzględnieniem cech społeczno-demograficznych i możliwości analiz odnoszących się do GZM. Zebrane dane poddano analizom statystycznym, w tym wielowymiarowym, aby rozpoznać zależności między cechami gospodarstw domowych, motywacjami i zachowaniami energetycznymi.

Najważniejsze wyniki i wkład naukowy

Badanie wskazało na znaczenie czynników ekonomicznych (kosztów energii, dotacji i opłacalności inwestycji), świadomości ekologicznej, wykształcenia oraz miejsca zamieszkania dla gotowości do działań prooszczędnościowych. Ujawniono bariery finansowe i informacyjne oraz zróżnicowanie możliwości podejmowania inwestycji w OZE. Wyniki poszerzają wiedzę o behawioralnych uwarunkowaniach transformacji energetycznej w regionie postindustrialnym.

Znaczenie dla Metropolii GZM i praktyki publicznej

Wnioski mogą wspierać projektowanie lokalnych instrumentów finansowych, edukacyjnych i informacyjnych, a także działań zwiększających akceptację społeczną transformacji energetycznej. Projekt wpisuje się w cele strategiczne GZM i województwa śląskiego dotyczące ograniczania niskiej emisji, poprawy jakości powietrza i rozwoju zielonej gospodarki.

Upowszechnianie wyników badań

Wyniki badań oraz zagadnienia bezpośrednio związane z projektem przedstawiono podczas następujących konferencji i wydarzeń naukowych:

• International Scientific Conference „Resilient & Sustainable Economies”, Giby, 25–28 września 2024 r. — referat „Uwarunkowania sprawiedliwej transformacji województwa śląskiego. Przypadek GZM”, dotyczący społecznych i ekonomicznych warunków transformacji regionu.
• XXII Konferencja Naukowa „Zarządzanie Wartością”, Gdańsk–Sztokholm, 12–15 października 2024 r. — referat „Prospects for the green economy in the Silesian Region – GZM perspective”, poświęcony rozwojowi zielonej gospodarki.
• 2nd International Conference on Economics of Climate Change (InCECC), Katowice, 24–25 października 2024 r. — referat „The Sustainable Consumer and the Energy Transformation of the GZM Metropolis”, prezentujący zachowania i motywacje konsumentów energii.
• XV Konferencja Naukowa „Rynki surowców i energii”, Poznań/online, 25–26 listopada 2024 r. — referat „Postawy konsumentów energii w kierunku zrównoważonego rozwoju Metropolii GZM”, wygłoszony online.
• XV Konferencja Naukowa MASEP 2024, Łódź, 27–29 listopada 2024 r. — referat „Kształtowanie zachowań konsumentów energii. Perspektywa Metropolii GZM”.
• Międzynarodowa konferencja „Towards the Economics of Climate Change”, Katowice, 20–21 maja 2024 r. — przedstawienie i konsultacja wstępnych wyników oraz promocja założeń projektu.