Drodzy Pracownicy, Studenci i Doktoranci,
Zatrważające wydarzenia jakie miały miejsce ostatnio na Uniwersytecie Warszawskim, a także incydenty w otoczeniu naszej Uczelni, wywołują niepokój i zmuszają nas do głębokiej refleksji nad bezpieczeństwem w przestrzeniach edukacyjnych. Uczelnie, które powinny być bastionami wzajemnego szacunku, coraz częściej stają się miejscami, gdzie agresja i frustracja znajdują ujście. Czy te ostatnie sytuacje powinniśmy traktować jako jednostkowy incydent, czy może raczej jako sygnał, że zmieniają się realia życia akademickiego?
Dlaczego przestrzenie uczelniane stają się miejscem agresji?
Wzrost liczby aktów agresji w miejscach publicznych, w tym również na uczelniach, może wynikać z wielu czynników. Na pierwszym planie pojawia się frustracja, której źródłem są często nierozwiązane problemy osobiste, brak wsparcia psychologicznego, rosnące napięcia społeczne, a także, co szczególnie niepokojące, łatwiejszy dostęp do niebezpiecznych narzędzi. Jako wspólnota akademicka musimy sobie zadać pytanie, jak możemy lepiej monitorować przestrzenie uczelniane i reagować na sygnały zagrożenia.
Akademickie wartości w czasach napięć
Akademia od zawsze była miejscem otwartym na dialog, konfrontację myśli i idei oraz wzajemny szacunek. Dziś bardziej niż kiedykolwiek potrzebujemy powrotu do fundamentalnych wartości: otwartości, empatii i odpowiedzialności za drugiego człowieka. Zarówno studenci, jak i pracownicy uczelni muszą być świadomi swojej roli w budowaniu bezpiecznej oraz wspierającej przestrzeni akademickiej. To właśnie w takich momentach powinniśmy przypominać o edukacji w zakresie rozwiązywania konfliktów, radzenia sobie z emocjami oraz umiejętności konstruktywnej komunikacji.
Społeczna odpowiedzialność - każdy ma rolę do odegrania
Nasza Uczelnia dysponuje szeregiem procedur i narzędzi, które mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa. Mamy system monitoringu, ochronę fizyczną, systemy alarmowe, a także Centrum Dostępności, gdzie każda osoba może skorzystać z pomocy psychologicznej.
Jednak nawet najlepsze procedury pozostaną jedynie formalnością, jeśli sami nie włączymy się w ich realizację. Bezpieczeństwo to nie tylko systemy - to przede wszystkim nasza codzienna troska o siebie nawzajem. Zauważenie niepokojącego zachowania, zwrócenie uwagi na kogoś wycofanego lub zdesperowanego, zainteresowanie losem osoby, która nagle zaczyna izolować się od otoczenia - to gesty, które mogą okazać się kluczowe. Warto zachęcać do wzajemnej obserwacji i reagowania na niepokojące sygnały. Czasami jedno uważne spojrzenie, jedno słowo wsparcia, może powstrzymać tragedię. Bądźmy zatem uważni. W codziennym zabieganiu łatwo przeoczyć sygnały, które mogą świadczyć o problemach emocjonalnych czy kryzysie psychicznym osób z naszego otoczenia. Dlatego rozmawiajmy ze sobą. Czasami jedno życzliwe pytanie: "Czy wszystko w porządku?" może uratować komuś zdrowie, a nawet życie. Zgłaszajmy niepokojące sytuacje. Informowanie odpowiednich służb o potencjalnym zagrożeniu nie jest donoszeniem - to wyraz troski o innych. Musimy też przełamywać tabu związane ze zdrowiem psychicznym. Wspieranie osób zmagających się z trudnościami psychicznymi nie jest aktem litości - to nasz obowiązek jako społeczności akademickiej. Pamiętajcie, proszenie o pomoc nie jest oznaką słabości, to akt odwagi.
Pragnę także docenić wzorową postawę, zaangażowanie oraz wysoki poziom odpowiedzialności naszego personelu, które podczas ostatniego zdarzenia zapewniły bezpieczeństwo studentom i nauczycielom akademickim, a także stały się źródłem przykładnego działania. Wyrażam wdzięczność za gotowość do działania niezależnie od okoliczności. W sytuacjach wymagających rozwagi odpowiednie reagowanie jest wyrazem największej troski o innych. Współczesny świat potrzebuje ludzi, którzy działają nie tylko skutecznie, ale też z sercem i poszanowaniem wartości budujących zaufanie i wspólnotę.
Zdrowy rozsądek i rzetelna informacja
W sytuacjach kryzysowych łatwo o dezinformację. W dobie wszechobecnych mediów społecznościowych kluczowe jest rozważne filtrowanie informacji i unikanie powielania plotek oraz fake newsów. Pamiętajmy, że każda nieprawdziwa informacja może spotęgować chaos i eskalować napięcia.
Nie dać się zastraszyć
W obliczu trudnych wydarzeń naturalnym odruchem jest strach. Jednak jako społeczność akademicka musimy zachować zdrowy rozsądek, nie dać się zastraszyć i działać rozważnie oraz zdecydowanie. To od naszej postawy zależy, czy uczelnia pozostanie miejscem, gdzie kształtują postawy obywatelskie, czy stanie się przestrzenią napięć i lęków.
Zachęcam Państwa do refleksji i wspólnej rozmowy o tym, jak możemy skuteczniej dbać o nasze bezpieczeństwo i wspierać siebie nawzajem w trudnych momentach. Razem możemy zbudować akademicką przestrzeń, w której wiedza i dialog będą silniejsze niż strach oraz agresja.
Dlatego serdecznie zapraszam wszystkich Pracowników, Studentów i Doktorantów do udziału w spotkaniu z psychologiem Panią mgr Ewą Smaczny na temat "Reaguj mądrze - jak rozpoznać, zrozumieć i przeciwdziałać agresji". Celem spotkania jest wsparcie uczestników w rozwijaniu umiejętności skutecznego rozpoznawania oraz przeciwdziałania agresji w różnych kontekstach - zarówno zawodowych, jak i osobistych.
Terminy spotkań:
- Dla Pracowników:
Czwartek, 15 maja 2025 r. godz. 16:00-17:30
Link do spotkania: https://meet.google.com/cmc-gmmr-rkd - Dla Studentów:
Wtorek, 20 maja 2025 r. godz. 16:00-17:30
Link do spotkania: https://meet.google.com/noc-bpgw-fxu
Ponadto pamiętajcie proszę, że każdy z nas ma możliwość skorzystania z bezpłatnej pomocy psychologicznej w ramach Centrum Dostępności - szczegółowe informacje dostępne pod adresem: www.ue.katowice.pl/psycholog
Zapraszam również do udziału w cyklu indywidualnych konsultacji z psycholożkami - mgr Ewą Smaczny oraz mgr Marią Kosicką. Spotkania mają na celu wspieranie członków naszej społeczności akademickiej w różnych sytuacjach kryzysowych.
Najbliższe spotkanie odbędzie się we wtorek 27 maja 2025 r. o godz. 16:00 w Sali 401A, budynek A.
O kolejnych spotkaniach i warsztatach z różnymi ekspertami będziemy informować Państwa na bieżąco.
Z wyrazami szacunku,
Celina M. Olszak
Rektor Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
P.S. Wspólnie możemy uczynić naszą Uczelnię miejscem, w którym wiedza, empatia oraz wzajemne wsparcie będą silniejsze niż strach i agresja.
Dołącz do nas